Àkójọ Ìmọ̀ › Bí Bíbélì ṣe dé ọ̀dọ̀ wa
Bí Bíbélì ṣe dé ọ̀dọ̀ wa
Ọ̀rọ̀ Masorete
Láti inú Heberu masorah, “àṣà tí a fi lé wa lọ́wọ́” · Tiberia, nǹkan bí 500–1000 L.K. · ìpìlẹ̀ àwọn Bíbélì Heberu òde òní
Kọ́ńsónáǹtì nìkan ni a fi ń kọ èdè Heberu. Fún ọ̀pọ̀ ọ̀rúndún, àwọn akọ̀wé fi ọwọ́ da àwọn ìwé Bíbélì Heberu kọ, láti yẹ ẹ̀dà wọn wò, wọ́n sì ka iye ẹsẹ̀, ọ̀rọ̀ àti lẹ́tà inú ìwé kọ̀ọ̀kan. Ní ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rúndún kejì L.K., irú ọ̀rọ̀ kọ́ńsónáǹtì kan ti di èyí tí gbogbo àwọn Júù gbà; Àwọn Ìwé Kíká Òkun Òkú fi hàn pé ó ti wà láti ìgbà pípẹ́ ṣáájú, wọ́n sì tún fi hàn pé àwọn irú ọ̀rọ̀ mìíràn wà ní lílò lẹ́gbẹ̀ẹ́ rẹ̀.
Láàrín nǹkan bí ọdún 500 sí 1000 L.K., àwọn ọ̀mọ̀wé Júù tí à ń pè ní Masorete, láti inú masorah, “àṣà tí a fi lé wa lọ́wọ́”, ṣiṣẹ́ ní pàtàkì ní Tiberia lẹ́gbẹ̀ẹ́ Òkun Galili. Wọ́n fi àmì fáwẹ̀lì àti àmì ohùn kún un láti fi bí a ṣe ń kà á lé àwọn ẹlòmíràn lọ́wọ́, pẹ̀lú àkọsílẹ̀ lẹ́gbẹ̀ẹ́ ojú ìwé. Níbi tí wọ́n rò pé adàwékọ kan ti ṣàṣìṣe, wọ́n fi ọ̀rọ̀ tí a kọ sílẹ̀ bí ó ti wà, wọ́n sì kọ ohun tí a gbọdọ̀ kà sílẹ̀. Àwọn òǹkàwé máa ń sọ Adonai, “Olúwa”, dípò orúkọ Ọlọ́run YHWH, àwọn Masorete sì kọ fáwẹ̀lì Adonai mọ́ ọn — ibẹ̀ ni orúkọ náà “Jehofa” (Jehovah) ti wá. Aleppo Codex, tí Aaron ben Asher fi àmì sí ní ọ̀rúndún kẹwàá, la rúkèrúdò ọdún 1947 já ní apá kan péré; Leningrad Codex, tí a dà kọ ní ọdún 1008 L.K., ni ìwé àfọwọ́kọ Bíbélì Heberu pípé tí ó pẹ́ jùlọ, òun sì ni ìpìlẹ̀ àwọn ẹ̀dà ọ̀mọ̀wé òde òní.
Àwọn ẹsẹ pàtàkì
Lẹ́yìn ìgbà tí Mose ti parí i kíkọ ọ̀rọ̀ òfin yìí sínú ìwé láti ìbẹ̀rẹ̀ dé òpin,Nígbà tí ó bá jókòó lórí ìtẹ́ ìjọba rẹ̀, kí ó ṣe àdàkọ àwọn òfin wọ̀nyí sí inú ìwé fún ara rẹ̀, láti inú ti àlùfáà tí wọ́n jẹ́ ọmọ Lefi.“Wí pé, tún mú ìwé kíká mìíràn kí o sì kọ gbogbo ọ̀rọ̀ tí ó wà nínú ìwé kíká èkínní tí Jehoiakimu ọba Juda fi jóná.Lóòótọ́ ni mo wí fún un yín, títí ọ̀run òun ayé yóò fi kọjá, àmì kínkínní tí a fi gègé ṣe kan kì yóò parẹ́ kúrò nínú gbogbo òfin tó wà nínú ìwé òfin títí gbogbo rẹ̀ yóò fi wá sí ìmúṣẹ.Orísun
A mú un bá a mu, a sì ké e kúrú láti Tyndale Open Bible Dictionary · CC BY-SA 4.0
Tyndale Open Bible Dictionary © 2023 Tyndale House Publishers · CC BY-SA 4.0 — Masora*, Masoretes*; Bible*, Manuscripts and Text of the (Old Testament): Manuscripts with the Masoretic Text; Bible*, Manuscripts and Text of the (Old Testament): Important Dead Sea Scroll Manuscripts
A mú un bá a mu láti Tyndale Open Bible Dictionary: a yan àwọn àpilẹ̀kọ, a ké wọn kúrú, a sì tún wọn sọ ní ọ̀rọ̀ ara wa (ìtàn, ìṣẹ̀dá àti ìgbésí ayé ojoojúmọ́ nìkan), àti ní àwọn èdè yàtọ̀ sí Gẹ̀ẹ́sì, ẹ̀rọ ló túmọ̀ wọn. Iṣẹ́ àkọ́kọ́ ti Tyndale House Publishers wà lọ́fẹ̀ẹ́ ní tyndaleopenresources.com.
