Àkójọ Ìmọ̀ › Bí Bíbélì ṣe dé ọ̀dọ̀ wa
Bí Bíbélì ṣe dé ọ̀dọ̀ wa
Ìwé kíká, òrépèté àti ìwé-awọ
Ọ̀rọ̀ Giriki byblos (inú òrépèté) ló bí biblion, “ìwé” · ìwé kíká sábà máa ń gùn ní nǹkan bí 9 m
Àwọn ènìyàn ayé Bíbélì máa ń kọ̀wé sórí ọ̀pọ̀lọpọ̀ nǹkan: wàláà amọ̀ tí a fi ọ̀pá ṣóńṣó tẹ̀ ní Mesopotamia, wàláà igi tí a fi ìda bò, bí èyí tí Sekariah béèrè fún (Luku 1:63), àti àpáàdì, èyí tí ó jẹ́ owó pọ́ọ́kú jùlọ — a ti rí lẹ́tà lórí àpáàdì ní Lakiṣi àti Samaria. Fún ọ̀rọ̀ tí ó gùn jù, òrépèté (papyrus) wà, tí a ti ń ṣe ní Ejibiti láti ìbẹ̀rẹ̀ ẹgbẹ̀rúndún kẹta Ṣ.K., láti inú àwọn ìlà inú esùsú kan, tí a tò ní ìdábùú sí ara wọn, tí a sì tẹ̀ di ìwé pẹlẹbẹ. Àwọn Giriki pe inú esùsú náà ní byblos, èyí ló bí biblion, “ìwé”, àti ọ̀rọ̀ Gẹ̀ẹ́sì náà “Bible” (Bíbélì); ọ̀rọ̀ “paper” (ìwé) sì wá láti “papyrus”.
Òrépèté máa ń pẹ́ níbi tí ó gbẹ gidigidi nìkan, bí iyanrìn Ejibiti àti àwọn ihò àpáta lẹ́gbẹ̀ẹ́ Òkun Òkú. Àwọn akọ̀wé Júù máa ń da àwọn ìwé Bíbélì Heberu kọ sórí awọ. Ìwé-awọ (parchment) — awọ tí a ti ha irun rẹ̀ kúrò, tí a sì fi pa á di dídán — bẹ̀rẹ̀ sí í wà ní lílò láti nǹkan bí ọ̀rúndún kẹta Ṣ.K.; èyí tí ó dára jùlọ, vellum, ni a fi awọ ọmọ màlúù, ọ̀dọ́-àgùntàn tàbí ọmọ ewúrẹ́ ṣe. A máa ń rán àwọn ìwé pọ̀ di ìwé kíká, tí ó sábà máa ń gùn ní nǹkan bí mítà 9, a sì máa ń kà á ní ìlà-ìlà. Kálámù jẹ́ esùsú tí a gé, tàdáwà sì jẹ́ èédú tí a pò mọ́ oje igi, a sì máa ń fi ọ̀bẹ gé kálámù àti ìwé kíká.
Àwọn ẹsẹ pàtàkì
“Háà! Ìbá ṣe pé a le kọ̀wé ọ̀rọ̀ mi nísinsin yìí, ìbá ṣe pé a le kọ ọ sínú ìwé! Kí a fi kálámù irin àti ti òjé kọ wọ́n sínú àpáta fún láéláé.Ó sì béèrè fún wàláà, ó sì kọ ọ wí pé, “Johanu ni orúkọ rẹ̀.” Ẹnu sì ya gbogbo wọn.ó sì tú ìwé náà fún mi. Ní ojú àti ẹ̀yìn ìwé náà ni a kọ ìpohùnréré ẹkún, ọ̀fọ̀ àti ègún sí.Nígbà tí Jehudu ka ojú ìwé mẹ́ta sí mẹ́rin nínú ìwé náà, ọba fi ọ̀bẹ gé ìwé, ó sì sọ sínú iná tí ó wà nínú ìdáná, títí tí gbogbo ìwé kíká náà fi jóná tán.Èmí ní ohun púpọ̀ láti kọ sínú ìwé sí ọ, ṣùgbọ́n èmi kò fẹ́ fi kálàmù àti tawada kọ wọ́n sínú ìwé.Orísun
A mú un bá a mu, a sì ké e kúrú láti Tyndale Open Bible Dictionary · CC BY-SA 4.0
Tyndale Open Bible Dictionary © 2023 Tyndale House Publishers · CC BY-SA 4.0 — Writing: Clay; Writing: Papyrus; Writing: Potsherds; Writing: Wood; Writing: Leather, Parchment, and Vellum; Writing: Scroll; Writing: Writing Utensils and Ink; Bible*, Manuscripts and Text of the (New Testament): Important Papyrus Manuscripts
A mú un bá a mu láti Tyndale Open Bible Dictionary: a yan àwọn àpilẹ̀kọ, a ké wọn kúrú, a sì tún wọn sọ ní ọ̀rọ̀ ara wa (ìtàn, ìṣẹ̀dá àti ìgbésí ayé ojoojúmọ́ nìkan), àti ní àwọn èdè yàtọ̀ sí Gẹ̀ẹ́sì, ẹ̀rọ ló túmọ̀ wọn. Iṣẹ́ àkọ́kọ́ ti Tyndale House Publishers wà lọ́fẹ̀ẹ́ ní tyndaleopenresources.com.
