De Septuaginta

De Septuaginta is de oudst bekende vertaling van de Hebreeuwse Bijbel, in het Grieks gemaakt voor Joden in Egypte en andere landen die geen Hebreeuws meer verstonden. De naam, Latijn voor “zeventig” en geschreven als LXX, komt uit een verhaal in de Brief van Aristeas, geschreven rond 150–100 v.Chr.: koning Ptolemaeus II van Egypte wilde de Wet voor zijn bibliotheek in Alexandrië hebben, en 72 oudsten, zes uit elke stam, vertaalden haar in 72 dagen. Historici beschouwen dit als legende; de vijf boeken van Mozes werden waarschijnlijk in de derde eeuw v.Chr. vertaald, de andere boeken later door vele handen.

Op sommige plaatsen volgt het Grieks een Hebreeuwse tekst die afwijkt van de masoretische tekst: de Jeremia ervan is ongeveer een achtste korter, met de hoofdstukken in een andere volgorde, en Dode-Zeerollen van Jeremia tonen beide vormen. Volgens de ene opvatting komen zulke verschillen van de vertalers, volgens een andere van een ander Hebreeuws origineel. De Septuaginta bevat ook boeken die niet in de Hebreeuwse Bijbel staan en die nu in orthodoxe en katholieke Bijbels te vinden zijn. Ze was het Oude Testament van de Griekssprekende vroege kerk, en de meeste citaten in het Nieuwe Testament volgen haar: Hebreeën citeert Psalm 40 als “Gij hebt Mij het lichaam toebereid”, waar het Hebreeuws luidt: “Gij hebt mij de oren doorboord”.