Niets nieuws onder de zon

Het gezegde komt uit het eerste hoofdstuk van Prediker. De Hebreeuwse titel is “De woorden van Kohelet”, een woord voor iemand die tot een vergadering spreekt; de Statenvertaling geeft het weer met “de prediker”. Hij noemt zich de zoon van David, koning te Jeruzalem. Volgens een oude overlevering is hij Salomo; volgens een andere opvatting sprak een latere schrijver met de stem van Salomo, en de voorgestelde dateringen lopen van ongeveer 940 v.Chr. tot de 3e eeuw v.Chr. Stukken van het boek die bij Qumran aan de Dode Zee zijn gevonden, werden in de 2e eeuw v.Chr. overgeschreven. Het hoofdstuk kijkt naar de wereld: geslachten gaan en komen, de zon gaat op en onder, de wind draait rond en rond, al de beken gaan in de zee, “nochtans wordt de zee niet vol”. Dan volgt de regel: “Hetgeen er geweest is, hetzelve zal er zijn, en hetgeen er gedaan is, hetzelve zal er gedaan worden; zodat er niets nieuws is onder de zon” (Prediker 1:9).

Tegenwoordig zegt men “er is niets nieuws onder de zon” wanneer een mode, een uitvinding of een ruzie een oude blijkt te zijn in een nieuw jasje – een “nieuw” dieet dat een eeuw geleden al populair was, bijvoorbeeld. Het wordt vaak met een schouderophalen gezegd.