Àkójọ Ìmọ̀ › Bíbélì nínú òkúta
Bíbélì nínú òkúta
Òkúta àkọlé Merneptah
Òkúta granite dúdú pẹlẹbẹ · ìparí ọ̀rúndún kẹtàlá Ṣ.K. · a rí i ní 1896 ní Thebes
Farao Ejibiti Merneptah, ọmọ Ramesses II, ló gbé òkúta granite dúdú gíga pẹlẹbẹ yìí kalẹ̀ ní ìparí ọ̀rúndún kẹtàlá Ṣ.K. Awalẹ̀pìtàn Flinders Petrie rí i ní ọdún 1896 nínú àwókù tẹmpili ìsìnkú Merneptah ní Thebes, ó sì wà ní Egyptian Museum ní Cairo báyìí. Èyí tí ó pọ̀ jùlọ nínú ọ̀rọ̀ ìkọ̀wé àwòrán (hieroglyph) rẹ̀ jẹ́ orin ìṣẹ́gun nípa bí Ejibiti ṣe ṣẹ́gun àwọn ará Libia, tí wọ́n ti gbìyànjú láti fipá wọ ilẹ̀ ìsàlẹ̀ Odò Naili.
Nítòsí òpin rẹ̀, ewì náà dárúkọ àwọn ọ̀tá tí a ṣẹ́gun ní Kenaani: Aṣkeloni, Geseri, Yanoam — àti Israẹli, tí “ó dahoro”, gẹ́gẹ́ bí a ti sábà máa ń túmọ̀ ìlà náà. Òun ni ìgbà tí a mọ̀ pé a kọ́kọ́ dárúkọ Israẹli lẹ́yìn òde Bíbélì. Akọ̀wé náà fi àmì ilẹ̀ tàbí ìlú kọ orúkọ àwọn ìlú náà, ṣùgbọ́n ó fi àmì ènìyàn kọ Israẹli. Gẹ́gẹ́ bí èrò kan, èyí fi hàn pé wọ́n jẹ́ ènìyàn tí kò tí ì so mọ́ ìlú tàbí ìjọba kan; gẹ́gẹ́ bí èrò mìíràn, àwọn akọ̀wé Ejibiti kò lo irú àmì bẹ́ẹ̀ dáradára tó láti mọ̀. A tún ń ka òkúta yìí ní ọ̀nà ju ẹyọ kan lọ nínú àríyànjiyàn nípa ìgbà tí ìjádelọ kúrò ní Ejibiti ṣẹlẹ̀. Bíbélì dárúkọ Aṣkeloni àti Geseri láàrín àwọn ìlú Kenaani (Onidajọ 1:18, 29).
Àwọn ẹsẹ pàtàkì
Nígbà náà ni ọkùnrin náà wí pé, “Orúkọ rẹ kì yóò jẹ́ Jakọbu mọ́ bí kò ṣe Israẹli, nítorí pé ìwọ ti bá Ọlọ́run àti ènìyàn jà, o sì borí.”Nítorí náà, wọ́n yan àwọn ọ̀gá akóniṣiṣẹ́ lé wọn lórí láti máa ni wọ́n lára pẹ̀lú iṣẹ́ àṣekára. Wọ́n sì kọ́ Pitomi àti Ramesesi gẹ́gẹ́ bí ìlú ìṣúra pamọ́ sí fún Farao.Wọn kò lé àwọn ara Kenaani tí ń gbé ni Geseri kúrò, títí di òní yìí ni àwọn ará Kenaani ń gbé láàrín àwọn ènìyàn Efraimu, ṣùgbọ́n wọ́n mú wọ́n sìn.Àwọn ogun Juda sì ṣẹ́gun Gasa àti àwọn agbègbè rẹ̀, Aṣkeloni àti Ekroni pẹ̀lú àwọn ìlú tí ó yí ọ̀kọ̀ọ̀kan wọn ká.Orísun
A mú un bá a mu, a sì ké e kúrú láti Tyndale Open Bible Dictionary · CC BY-SA 4.0
Tyndale Open Bible Dictionary © 2023 Tyndale House Publishers · CC BY-SA 4.0 — Inscriptions: Inscriptions on Monuments; Put (Place)
A mú un bá a mu láti Tyndale Open Bible Dictionary: a yan àwọn àpilẹ̀kọ, a ké wọn kúrú, a sì tún wọn sọ ní ọ̀rọ̀ ara wa (ìtàn, ìṣẹ̀dá àti ìgbésí ayé ojoojúmọ́ nìkan), àti ní àwọn èdè yàtọ̀ sí Gẹ̀ẹ́sì, ẹ̀rọ ló túmọ̀ wọn. Iṣẹ́ àkọ́kọ́ ti Tyndale House Publishers wà lọ́fẹ̀ẹ́ ní tyndaleopenresources.com.
