Àkójọ Ìmọ̀ › Bíbélì nínú òkúta
Bíbélì nínú òkúta
Àkọlé Siloamu
Ìkọ̀wé Heberu tí a gbẹ́ sára àpáta · nǹkan bí 700 Ṣ.K. · a rí i ní 1880 nínú ihò omi Hesekiah
Lábẹ́ Ìlú Dafidi ní Jerusalẹmu ni ihò omi abẹ́ ilẹ̀ kan tí ó lọ́ kọ́lọkọ̀lọ wà, gígùn rẹ̀ jẹ́ nǹkan bí mítà 540, tí a gbẹ́ gba inú àpáta líle kọjá láti gbé omi láti orísun Gihoni lọ sí adágún Siloamu. Bíbélì sọ pé Ọba Hesekiah ló ṣe é, ní àkókò ìhalẹ̀ Asiria ní nǹkan bí ọdún 700 Ṣ.K. (2 Ọba 20:20). Ní ọdún 1880, a rí àkọlé kúkúrú kan tí a gbẹ́ sára ògiri ihò náà nítòsí òpin rẹ̀ ní gúúsù. Lẹ́yìn náà, a gé e kúrò lára àpáta, a sì gbé e lọ sí Istanbul, níbi tí ó wà nínú ilé ìkóhun-ìṣẹ̀ǹbáyé-sí ti àwọn awalẹ̀pìtàn.
Ìlà mẹ́fà rẹ̀ ní èdè Heberu àtijọ́ kò dárúkọ ọba kankan. Wọ́n ṣàpèjúwe ìgbà tí wọ́n parí ihò náà: ẹgbẹ́ agbẹ́kùúta méjì gbẹ́ ọ̀nà láti ìpẹ̀kun méjèèjì síhà ara wọn, nígbà tí ìgbọ̀nwọ́ mẹ́ta àpáta ṣì kù, olúkúlùkù sì gbọ́ tí èkejì ń pè é. Nígbà náà, wọ́n gbẹ́ ọ̀nà kọjá, àáké kan àáké, omi sì ṣàn ní ìgbọ̀nwọ́ 1,200 láti orísun dé adágún, pẹ̀lú ìgbọ̀nwọ́ 100 àpáta lókè orí wọn. Ọ̀pọ̀ àwọn ọ̀mọ̀wé fi àkókò ìkọ̀wé náà sí nǹkan bí ọdún 700 Ṣ.K., wọ́n sì so ihò náà mọ́ Hesekiah, gẹ́gẹ́ bí Bíbélì ti ṣe; àwọn díẹ̀ ti jiyàn fún àkókò mìíràn. Ó wà lára àwọn àkọlé gígùn tí ó jẹ́ èdè Heberu tí ó pẹ́ jùlọ.
Àwọn ẹsẹ pàtàkì
Ní ti àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tókù nípa ìjọba Hesekiah, gbogbo ohun tí ó ṣe tan àti bí ó ti ṣe adágún omi àti ọ̀nà omi náà nípa èyí tí ó gbé wá omi sínú ìlú ńlá, ṣé wọn kò kọ wọ́n sínú ìwé ìgbésẹ̀ ayé àwọn ọba àwọn Juda?Ó gbèrò pẹ̀lú àwọn ìjòyè rẹ̀ àti àwọn ọmọ-ogun rẹ̀ láti di orísun omi ní ìta ìlú ńlá, wọ́n sì ràn án lọ́wọ́. Ọ̀pọ̀ ogun ọkùnrin péjọ, wọ́n sì dí gbogbo àwọn orísun àti àwọn omi tó ń sàn tí ó ń sàn gba ti ilẹ̀ náà. “Kí ni ó dé tí àwọn ọba Asiria fi wá tí wọ́n sì rí ọ̀pọ̀ omi?” Wọ́n wí.Hesekiah ni ó dí ojú ìṣúra apá òkè ti orísun Gihoni. Ó sì gbe gba ìsàlẹ̀ sí ìhà ìwọ oòrùn ìlú ńlá ti Dafidi. Ó ṣe àṣeyọrí rere nínú gbogbo ohun tí ó dáwọ́lé.Ìwọ mọ agbemi sí àárín ògiri méjì fún omi inú adágún àtijọ́, ṣùgbọ́n ìwọ kò wo ẹni tí ó ṣe é tẹ́lẹ̀ tàbí kí o kọbi ara sí ẹni tí ó gbèrò rẹ̀ ní ìgbà pípẹ́ sẹ́yìn.Ó sì wí fún un pé, “Lọ wẹ̀ nínú adágún Siloamu!” (Ìtumọ̀ ọ̀rọ̀ yìí ni “rán”). Nítorí náà ó gba ọ̀nà rẹ̀ lọ, ó wẹ̀, ó sì dé, ó ń ríran.Orísun
A mú un bá a mu, a sì ké e kúrú láti Tyndale Open Bible Dictionary · CC BY-SA 4.0
Tyndale Open Bible Dictionary © 2023 Tyndale House Publishers · CC BY-SA 4.0 — Siloam, Pool of; Siloam Inscription*; Hezekiah; Inscriptions: Dedications
A mú un bá a mu láti Tyndale Open Bible Dictionary: a yan àwọn àpilẹ̀kọ, a ké wọn kúrú, a sì tún wọn sọ ní ọ̀rọ̀ ara wa (ìtàn, ìṣẹ̀dá àti ìgbésí ayé ojoojúmọ́ nìkan), àti ní àwọn èdè yàtọ̀ sí Gẹ̀ẹ́sì, ẹ̀rọ ló túmọ̀ wọn. Iṣẹ́ àkọ́kọ́ ti Tyndale House Publishers wà lọ́fẹ̀ẹ́ ní tyndaleopenresources.com.
