Umywać ręce

Poncjusz Piłat był rzymskim prefektem Judei mniej więcej od 26 do 36 n.e. Żydowscy pisarze Józef Flawiusz i Filon opisują go jako twardego namiestnika, który raz po raz popadał w konflikt z mieszkańcami Jerozolimy. W Paschę przyprowadzono przed niego Jezusa, a tłum zażądał zamiast Niego Barabasza. Mateusz pisze: „Gdy Piłat zobaczył, że nic nie osiąga, ale przeciwnie, zamieszanie staje się większe, wziął wodę i umył ręce przed tłumem, mówiąc: Nie jestem winny krwi tego sprawiedliwego” (Ewangelia Mateusza 27,24). Mycie rąk na znak niewinności znano z Prawa Mojżesza: gdy zabójstwo pozostawało niewyjaśnione, starsi najbliższego miasta myli ręce i oświadczali: „Nasze ręce nie wylały tej krwi” (Księga Powtórzonego Prawa 21,6–7). Psalm mówi: „Umyję w niewinności swoje ręce” (Psalm 26,6).

Dziś „umywać ręce” od czegoś lub kogoś znaczy odmówić dalszej odpowiedzialności i odejść: „Po trzeciej porażce rada umyła ręce od projektu”. Często brzmi w tym nuta wyrzutu, jakby ktoś uchylał się od obowiązku.