In september 1522 kwam het schip Victoria met 18 man terug in Spanje, het laatste van vijf schepen die drie jaar eerder onder Ferdinand Magellaan waren uitgevaren. Magellaan was op de Filipijnen gedood; Juan Sebastián Elcano bracht het schip thuis.
Encyclopedie › Ondertussen in de wereld
1522 en 1534 · De Wartburg en Wittenberg, Duitsland
De Duitse Bijbel van Luther
Verborgen op de Wartburg vertaalde Maarten Luther het Nieuwe Testament in ongeveer elf weken uit het Grieks in het Duits; het werd in september 1522 in Wittenberg gedrukt. Met een groep collega’s voltooide hij in 1534 de hele Bijbel, uit het Hebreeuws en het Grieks. De taal ervan heeft het moderne Duits sterk gevormd.
Luc 2:1–14
En het geschiedde in diezelfde dagen, dat er een gebod uitging van den Keizer Augustus, dat de gehele wereld beschreven zou worden. Deze eerste beschrijving geschiedde, als Cyrenius over Syrie stadhouder was. En zij gingen allen om beschreven te worden, een iegelijk naar zijn eigen stad. En Jozef ging ook op van Galilea, uit de stad Nazareth, naar Judea, tot de stad Davids, die Bethlehem genaamd wordt, (omdat hij uit het huis en geslacht van David was); Om beschreven te worden met Maria, zijn ondertrouwde vrouw, welke bevrucht was. En het geschiedde, als zij daar waren, dat de dagen vervuld werden, dat zij baren zoude. En zij baarde haar eerstgeboren Zoon, en wond Hem in doeken, en leide Hem neder in de kribbe, omdat voor henlieden geen plaats was in de herberg. En er waren herders in diezelfde landstreek, zich houdende in het veld, en hielden de nachtwacht over hun kudde. En ziet, een engel des Heeren stond bij hen, en de heerlijkheid des Heeren omscheen hen, en zij vreesden met grote vreze. En de engel zeide tot hen: Vreest niet, want, ziet, ik verkondig u grote blijdschap, die al den volke wezen zal; Namelijk dat u heden geboren is de Zaligmaker, welke is Christus, de Heere, in de stad Davids. En dit zal u het teken zijn: gij zult het Kindeken vinden in doeken gewonden, en liggende in de kribbe. En van stonde aan was er met den engel een menigte des hemelsen heirlegers, prijzende God en zeggende: Ere zij God in de hoogste hemelen, en vrede op aarde, in de mensen een welbehagen.Intussen in de wereld
Duitse Bijbels werden al sinds 1466 gedrukt, maar ze waren vertaald uit het Latijn. Luther vertaalde uit de grondtalen in het alledaagse Duits van zijn tijd, en de boekdrukkunst verspreidde zijn werk in vele uitgaven over de Duitse landen. Het was ook de tijd van de eerste reis rond de wereld. Dit is de wereld van de jaren 1520 en 1530.
EldersRond de wereld1519–1522
AmerikaDe val van Tenochtitlan1521
Spaanse soldaten onder Hernán Cortés en hun vele inheemse bondgenoten namen na een lang beleg Tenochtitlan in, de Azteekse hoofdstad die op eilanden in een meer was gebouwd. Op die plek staat nu Mexico-Stad.
IndiaDe eerste Mogol1526
Babur, een vorst uit Centraal-Azië en afstammeling van Timur, versloeg de sultan van Delhi bij Panipat met kanonnen en ruiterij en stichtte het Mogolrijk, dat zo’n twee eeuwen een groot deel van India beheerste.
Mesopotamië en het Nabije OostenSüleyman de Prachtlievenderegeerde 1520–1566
Süleyman I werd in 1520 Osmaans sultan. Zijn rijk strekte zich uit van Hongarije tot Egypte en Irak; in 1529 belegerde zijn leger Wenen, maar het trok terug. In Turkije herinnert men zich hem als “de Wetgever”.
EldersDe zon in het middenca. 1514–1543
In Frombork aan de Oostzeekust werkte de sterrenkundige Nicolaas Copernicus een stelsel uit met de zon, niet de aarde, in het midden. Hij publiceerde het pas in 1543, het jaar van zijn dood.
ChinaDe Chinese Muur in baksteen16e eeuw
De Ming-dynastie herbouwde lange stukken van de Chinese Muur ten noorden van Peking in baksteen en natuursteen, met wachttorens om de paar honderd meter – de muur die de meeste bezoekers vandaag zien.
