Ìràwọ̀ òwúrọ̀

Lẹ́yìn òṣùpá, ìmọ́lẹ̀ tí ó mọ́lẹ̀ jùlọ ní ojú ọ̀run òru ni pílánẹ́ẹ̀tì Venus. Nítorí pé kì í jìnnà sí oòrùn, a máa ń rí i yálà ní ìwọ̀-oòrùn lẹ́yìn tí oòrùn bá wọ̀, tàbí ní ìlà-oòrùn ṣáájú àfẹ̀mọ́jú, tí ó ń dá tàn bí ọjọ́ ṣe ń bẹ̀rẹ̀ — “ìràwọ̀ òwúrọ̀”. Àwọn ènìyàn àtijọ́ ń wò ó fínnífínní: wàláà Babeli kan kọ ìgbà tí ó ń yọ àti ìgbà tí ó ń wọ̀ sílẹ̀ fún nǹkan bí ogún ọdún ní ìgbà ìjọba Ọba Ammisaduqa, ní ẹgbẹ̀rúndún kejì Ṣ.K., àwọn Giriki ìjímìjí sì rò pé ìràwọ̀ òwúrọ̀ àti ìràwọ̀ ìrọ̀lẹ́ jẹ́ ìràwọ̀ méjì ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀.

Nínú Isaiah, ọba Babeli, ẹni tí “ọ̀rọ̀ àbùkù” kan dá lé lórí (Isaiah 14:4), ni a fi ṣẹ̀sín gẹ́gẹ́ bí helel ben shachar: “ìwọ ìràwọ̀ òwúrọ̀, ọmọ òwúrọ̀ náà!” (Isaiah 14:12). Heberu helel túmọ̀ sí “ẹni tí ń tàn”; Septuagint túmọ̀ rẹ̀ sí ọ̀rọ̀ Giriki fún “ìràwọ̀ òwúrọ̀”, Vulgate ti Latin sì túmọ̀ rẹ̀ sí lucifer, “olùgbé-ìmọ́lẹ̀”. KJV pa “Lucifer” mọ́, àti nítorí pé ọ̀pọ̀ àwọn baba ìjọ náà kà ẹsẹ̀ náà sí ọ̀rọ̀ nípa èṣù, ọ̀rọ̀ náà di orúkọ. Nínú Májẹ̀mú Tuntun, àwòrán náà ni ti àfẹ̀mọ́jú: “títí ilẹ̀ yóò fi mọ́, tí ìràwọ̀ òwúrọ̀ yóò sì yọ lọ́kàn yín” (2 Peteru 1:19), àti “ìràwọ̀ òwúrọ̀ tí ń tàn” (Ìfihàn 22:16).