Masaroti

Lára àwọn ìbéèrè tí a bi Jobu ni ọ̀rọ̀ kan tí kò sí níbòmíràn nínú Bíbélì: “Ìwọ le mú àwọn àmì méjìlá ìràwọ̀ Masaroti jáde wá nígbà àkókò wọn?” (Jobu 38:32). Heberu rẹ̀ ni mazzaroth, KJV sì kàn pa á mọ́ bí ó ti wà: Mazzaroth. Kò sí ẹni tí ó mọ ìtumọ̀ rẹ̀ dájú. Gẹ́gẹ́ bí èrò kan, ó túmọ̀ sí àwọn àkójọ ìràwọ̀ ní gbogbo gbòò, bí ọ̀pọ̀ jùlọ ìtumọ̀ òde òní ṣe túmọ̀ rẹ̀; gẹ́gẹ́ bí èrò mìíràn, àmì méjìlá ti zodiac ni — bí Bíbélì Yorùbá ṣe kà á; àwọn mìíràn kà á sí àkójọ ìràwọ̀ kan ṣoṣo — Beari, Hyades tàbí Adé Àríwá.

A sábà máa ń so ọ̀rọ̀ náà mọ́ mazzalot, “àwọn àmì ìràwọ̀” tí a ń sun tùràrí sí nítòsí Jerusalẹmu títí Ọba Josiah fi lé àwọn àlùfáà wọn kúrò (2 Ọba 23:5). Nínú Heberu ti ìgbà ẹ̀yìn, mazzal wá túmọ̀ sí àmì kan ti zodiac, àti oríire pẹ̀lú — ibẹ̀ ni ìkíni mazal tov ti wá. Zodiac fúnra rẹ̀, àmì ìràwọ̀ méjìlá lẹ́gbẹ̀ẹ́ ọ̀nà tí oòrùn ń tọ̀ lọ́dọọdún, ni àwọn onímọ̀ ìràwọ̀ Babeli ṣe àgbékalẹ̀ rẹ̀, ní ìrísí rẹ̀ kíkún ní nǹkan bí àwọn ọdún 400 Ṣ.K. Isaiah fi àwọn awòràwọ̀ Babeli ṣẹ̀sín, “àwọn awòràwọ̀ tí wọ́n sọ àsọtẹ́lẹ̀ láti oṣù dé oṣù” (Isaiah 47:13). Ọ̀pọ̀ ọ̀rúndún lẹ́yìn náà, àwọn sinagọgu bí Hammat Tiberias (ọ̀rúndún kẹrin L.K.) àti Beth Alpha (ọ̀rúndún kẹfà) ní àwòrán zodiac olóbìrípo nínú ilẹ̀ mosaic wọn.