Oòrùn àti òṣùpá nínú kàlẹ́ńdà

Israẹli ń ka oṣù wọn nípa òṣùpá. Oṣù kan ń bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú òṣùpá tuntun, nígbà tí a bá kọ́kọ́ rí òṣùpá tínrín bí ẹ̀kẹ́ ní ìrọ̀lẹ́, ó sì ń gba ọjọ́ 29 tàbí 30; ọ̀rọ̀ Heberu náà chodesh túmọ̀ sí “òṣùpá tuntun” àti “oṣù” pẹ̀lú. Àwọn àjọ̀dún ńlá bọ́ sí ìgbà tí òṣùpá bá kún ní àárín oṣù: Àjọ ìrékọjá ní ọjọ́ kẹrìnlá oṣù kìn-ín-ní, àti àjọ̀dún àkàrà àìwú ní ọjọ́ kẹ́ẹ̀dógún (Lefitiku 23:5–6). Saamu kan pè fún fífun ìwo àgbò ní òṣùpá tuntun àti ní òṣùpá àrànmọ́jú ní ọjọ́ àjọ (Saamu 81:3).

Òṣùpá méjìlá jẹ́ nǹkan bí ọjọ́ 354 péré, ó fi nǹkan bí ọjọ́ 11 kéré sí ọdún oòrùn, nítorí náà a gbọdọ̀ fi oṣù kan kún un láti ìgbà dé ìgbà — nínú àṣà àwọn Júù ti ìgbà ẹ̀yìn, Addari kejì, ìgbà méje nínú ọdún mọ́kàndínlógún. Àwọn ìwé òrépèté láti Elephantine ní Ejibiti fi hàn pé àwọn Júù tí ó wà níbẹ̀ lo irú ìyípo bẹ́ẹ̀ ní àwọn ọdún 400 Ṣ.K. Orúkọ oṣù tí ó pẹ́ jùlọ, bí Abibu, oṣù ọkà tí ó gbó (Eksodu 13:4), tẹ̀lé ọdún iṣẹ́ oko; lẹ́yìn ìgbèkùn, àwọn orúkọ Babeli bí Nisani wọ ìlò. Gẹ́gẹ́ bí àṣà ti ìgbà ẹ̀yìn nínú Mishnah, àmì iná láti orí òkè Olifi ló máa ń kéde òṣùpá tuntun.