Ihe e dere na Sailọm

Nʼokpuru Obodo Devid dị na Jerusalem, e nwere ọwa mmiri na-agbagọ agbagọ, nke dị ihe dị ka mita 540 nʼogologo, e gwuru nʼime nkume siri ike iji bufee mmiri site nʼisi iyi Gaihọn ruo nʼọdọ mmiri Sailọm. Baịbụl na-ekwu na eze Hezekaya mere ya, nʼoge egwu Asịrịa ihe dị ka 700 BC (2 Ndị Eze 20:20). Nʼafọ 1880, a chọtara obere ihe e dere a pịrị nʼaja ọwa mmiri ahụ nso na njedebe ya nke ndịda. Emesịa, e bepụrụ ya site nʼelu nkume ahụ buru ya gaa Istanbul, ebe e debere ya nʼụlọ ngosi ihe mgbe ochie.

Ahịrị isii ya nʼasụsụ Hibru ochie akpọghị aha eze ọbụla. Ha na-akọwa oge e gwuchara ọwa mmiri ahụ: otu ndị na-awa nkume abụọ gwuru na-aga ibe ha site nʼisi abụọ ya, mgbe kubit atọ nke nkume fọdụrụ, onye ọbụla nụrụ ka ibe ya na-akpọ oku. Mgbe ahụ ha gwuchapụrụ ya, anyụike zutere anyụike, mmiri wee sọọ kubit 1,200 site nʼisi iyi ruo nʼọdọ mmiri ahụ, ebe kubit 100 nke nkume dị nʼelu isi ha. Ọtụtụ ọkà mmụta na-ekwu na mkpụrụ edemede ndị a si ihe dị ka 700 BC, ha na-ejikọkwa ọwa mmiri ahụ na Hezekaya, dịka Baịbụl na-eme; mmadụ ole na ole arụọla ụka maka oge ọzọ. Ọ so nʼihe ogologo e dere nʼasụsụ Hibru kacha ochie.