Ìjọsìn àwọn Amòye — Fra Angelico àti Fra Filippo Lippi

Ìjọsìn àwọn Amòye

Fra Angelico àti Fra Filippo Lippi · c. 1440/1460
National Gallery of Art, Washington

A ya pákó roboto yìí ní Florence ní àárín àwọn ọdún 1400, ó ṣeé ṣe kí ó jẹ́ fún ìdílé Medici. Àwọn onímọ̀ gbà pé Fra Angelico ló bẹ̀rẹ̀ rẹ̀, Fra Filippo Lippi, ọ̀kan nínú àwọn arákùnrin ẹgbẹ́ ẹ̀sìn tí ó kéré ní ọjọ́ orí, ló sì parí rẹ̀; ìdí nìyí tí ojú àwọn ènìyàn àti àwọ̀ fi yàtọ̀ láti apá kan sí èkejì.

Maria jókòó ní ìsàlẹ̀ apá ọ̀tún pẹ̀lú Ọmọ náà níwájú ilé àtíbàbà kan tí ó rọrùn. Àwọn ọba kúnlẹ̀ níwájú rẹ̀, lẹ́yìn wọn sì ni ọ̀wọ́ èrò, ẹṣin àti ìbákasẹ tí ó dà bí ẹni pé kò lópin, tí ń wọ́ bọ̀ láti orí òkè, tí wọ́n sì ń kọjá láàrín àwókù ìlú àtijọ́ kan.

Láti inú ọ̀rọ̀ Bíbélì

Àwọn amòye láti ìlà-oòrùn tí wọ́n wá sí Jerusalẹmu (Matiu 2:1)

“wọn rí ọmọ ọwọ́ náà pẹ̀lú Maria ìyá rẹ̀, wọ́n wólẹ̀, wọ́n foríbalẹ̀ fún un” (Matiu 2:11)

Ẹ̀bùn wúrà, tùràrí àti òjìá (Matiu 2:11)

Ti ayàwòrán fúnra rẹ̀

Ọba mẹ́ta nínú aṣọ olówó iyebíye ti Florence (ọ̀rọ̀ Bíbélì kò sọ iye wọn, kò sì pè wọ́n ní ọba — àṣà àtọwọ́dọ́wọ́ ni)

Ilé ẹran pẹ̀lú màlúù àti kẹ́tẹ́kẹ́tẹ́ dípò “ilé” tí Matiu 2:11 sọ

Ọ̀wọ́ èrò ńlá pẹ̀lú ẹṣin àti ìbákasẹ, láàrín àwọn ọ̀ọ̀dẹ̀ onígun òkè ti àṣà Romu tí ó ti wó

Ẹyẹ ọ̀kín kan lórí òrùlé — àwọn ayàwòrán ìgbà náà máa ń lò ó gẹ́gẹ́ bí àmì ìyè àìnípẹ̀kun

Kúlẹ̀kúlẹ̀

Maria àti Ọmọ náà

Maria nínú aṣọ ìbora búlúù rírẹ̀dọ̀ gbé Ọmọ náà lé itan rẹ̀; ó na ọwọ́ sí ọba tí ó kúnlẹ̀.

Àwọn ọba

Wọ́n kúnlẹ̀ nínú aṣọ tí a fi wúrà ṣe etí rẹ̀; ẹni tí ó sún mọ́ Ọmọ náà jùlọ ni ó dàgbà jùlọ, ẹni tí ó wọ pupa sì gbé ohun èlò wúrà kékeré kan.

Josẹfu

Ó dúró lẹ́gbẹ̀ẹ́ Maria nínú agbádá aláwọ̀ ọsàn rírẹ̀dọ̀ àti ìbòrí búlúù.

Ẹyẹ ọ̀kín

Ó bà lé òrùlé ilé àtíbàbà náà, ìrù rẹ̀ gígùn sì so kọ́ sísàlẹ̀.

Ọ̀wọ́ èrò

Àwọn tí ń tẹ̀lé e ní ẹsẹ̀ àti lórí ẹṣin ń rọ́ kọjá láàrín ọ̀ọ̀dẹ̀ tí ó ti wó.

Fra Angelico (Florentine, c. 1395–1455) and Fra Filippo Lippi (Florentine, c. 1406–1469). National Gallery of Art, Washington (Samuel H. Kress Collection, 1952.2.2) · Tempera on poplar panel · NGA Open Access: "Images of these works are available free of charge for any use, commercial or non-commercial, under Creative Commons Zero (CC0)." (NGA open data: published_images.csv openaccess = 1)

Àwọn ẹsẹ

Mt 2:1–12Lẹ́yìn ìgbà tí a bí Jesu ní Bẹtilẹhẹmu ti Judea, ni àkókò ọba Herodu, àwọn amòye ti ìlà-oòrùn wá sí Jerusalẹmu. Wọ́n si béèrè pé, “Níbo ni ẹni náà tí a bí tí í ṣe ọba àwọn Júù wà? Àwa ti rí ìràwọ̀ rẹ̀ ní ìlà-oòrùn, a sì wá láti foríbalẹ̀ fún un.” Nígbà tí ọba Herodu sì gbọ́ èyí, ìdààmú bá a àti gbogbo àwọn ara Jerusalẹmu pẹ̀lú rẹ̀. Nígbà tí ó sì pe àwọn olórí àlùfáà àti àwọn olùkọ́ òfin jọ, ó bi wọ́n léèrè níbi ti a ó gbé bí Kristi? Wọ́n sì wí pé, “Ní Bẹtilẹhẹmu ti Judea, èyí ni ohun tí wòlíì ti kọ ìwé rẹ̀ pé, “ ‘Ṣùgbọ́n ìwọ Bẹtilẹhẹmu, ní ilẹ̀ Judea, ìwọ kò kéré jù láàrín àwọn ọmọ-aládé Juda; nítorí láti inú rẹ ni Baálẹ̀ kan yóò ti jáde, ẹni ti yóò ṣe ìtọ́jú Israẹli, àwọn ènìyàn mi.’ ” Nígbà náà ni Herodu ọba pe àwọn amòye náà sí ìkọ̀kọ̀, ó sì wádìí ni ọwọ́ wọn, àkókò náà gan an tí wọ́n kọ́kọ́ rí ìràwọ̀. Ó sì rán wọn lọ sí Bẹtilẹhẹmu, ó sì wí pé, “Ẹ lọ ṣe ìwádìí fínní fínní ní ti ọmọ náà tí a bí. Lẹ́yìn tí ẹ bá sì rí i, ẹ padà wá sọ fún mi, kí èmi náà le lọ foríbalẹ̀ fún un.” Nígbà tí wọ́n sì gbọ́ ọ̀rọ̀ ọba, wọ́n mú ọ̀nà wọn pọ̀n, sì wò ó, ìràwọ̀ tí wọ́n ti rí láti ìhà ìlà-oòrùn wá, ó ṣáájú wọn, títí tí ó fi dúró lókè ibi tí ọmọ náà gbé wà. Nígbà tí wọ́n sì rí ìràwọ̀ náà, ayọ̀ kún ọkàn wọn. Bí wọ́n tí wọ inú ilé náà, wọn rí ọmọ ọwọ́ náà pẹ̀lú Maria ìyá rẹ̀, wọ́n wólẹ̀, wọ́n foríbalẹ̀ fún un. Nígbà náà ni wọ́n tú ìṣúra wọn, wọ́n sì ta Jesu lọ́rẹ: wúrà, tùràrí àti òjìá. Nítorí pé Ọlọ́run ti kìlọ̀ fún wọn ní ojú àlá pé kí wọ́n má ṣe padà tọ Herodu lọ mọ́, wọ́n gba ọ̀nà mìíràn lọ sí ìlú wọn.