Ndị Amamihe Na-akpọ Isiala

Fra Angelico na Fra Filippo Lippi · c. 1440/1460
National Gallery of Art, Washington

E sere mbadamba osisi okirikiri a na Florence nʼetiti narị afọ 1400, ikekwe maka ezinụlọ Medici. Ndị ọkà mmụta kwenyere na Fra Angelico malitere ya, onye ọ bụ nwanne nʼụlọ ndị mọnk nke tọrọ ya bụ Fra Filippo Lippi emechaa ya, nke a mere ihu na agba ji dị iche site nʼotu akụkụ gaa nʼakụkụ ọzọ.

Meri nọ ọdụ nʼakụkụ ala nʼaka nri ya na Nwata ahụ nʼihu ụlọ ntakịrị dị mfe. Ndị eze ahụ gbukwara ikpere nʼihu ya, nʼazụ ha kwa, ogologo ahịrị ndị na-eso ha, ịnyịnya na kamel, nke yiri ka ọ nweghị njedebe, na-esi nʼugwu agbadata, na-agafe mkpọmkpọ ebe nke obodo ochie.

Site nʼederede

Ndị amamihe si ọwụwa anyanwụ bịaruru Jerusalem (Matiu 2:1)

“ha hụrụ nwantakịrị ahụ na nne ya Meri, ha gburu ikpere nʼala ma kpọọrọ ya isiala” (Matiu 2:11)

Onyinye ọlaedo na frankisens na máá (Matiu 2:11)

Nke onye nka nʼonwe ya

Ndị eze atọ yi uwe dị oke ọnụ ahịa nke Florence (ederede ahụ ekwughị ọnụọgụgụ ha, ọ kpọghịkwa ha ndị eze — nke ahụ bụ ọdịnala)

Ụlọ anụ ụlọ nwere ehi na ịnyịnya ibu kama “ụlọ” ahụ nke Matiu 2:11

Nnukwu ahịrị ndị mmadụ nwere ịnyịnya na kamel, na-agafe ọnụ ụzọ mgbagọ ndị Rom dara ada

Ọkụkọ ọhịa (peacock) nʼelu ụlọ — ndị osise oge ahụ na-ejikarị ya dịka ihe ịrịba ama nke ndụ ebighị ebi

Nkọwa

Meri na Nwata ahụ

Meri yi uwe mkpuchi na-acha anụnụ anụnụ dị nro, ji Nwata ahụ nʼapata ya; ọ na-esetị aka ya nʼebe eze gbukwara ikpere nọ.

Ndị eze ahụ

Ha gbukwara ikpere, yi uwe e ji ọlaedo chọọ mma; onye kacha nso Nwata ahụ bụ onye kacha okenye, onye yi uwe uhie ji obere ihe ọlaedo.

Josef

Ọ guzoro nʼakụkụ Meri, yi uwe mwụda na-acha aprikọt na mkpuchi isi na-acha anụnụ anụnụ.

Ọkụkọ ọhịa (peacock)

Ọ nọ nʼelu ụlọ ntakịrị ahụ, ogologo ọdụ ya kwụdatara.

Ahịrị ndị mmadụ

Ndị na-eso ha, ndị na-aga ụkwụ na ndị nọ nʼelu ịnyịnya, na-agafe ọnụ ụzọ mgbagọ dara ada.

Fra Angelico (Florentine, c. 1395–1455) and Fra Filippo Lippi (Florentine, c. 1406–1469). National Gallery of Art, Washington (Samuel H. Kress Collection, 1952.2.2) · Tempera on poplar panel · NGA Open Access: "Images of these works are available free of charge for any use, commercial or non-commercial, under Creative Commons Zero (CC0)." (NGA open data: published_images.csv openaccess = 1)

Amaokwu ndị ahụ

Mat 2:1–12Mgbe a mụchara Jisọs na Betlehem nke Judịa nʼoge Herọd bụ eze, ndị amamihe si ọwụwa anyanwụ bịaruru Jerusalem, na-ajụ ajụjụ sị, “Olee ebe ọ nọ, bụ onye a mụrụ ịbụ eze ndị Juu? Anyị hụrụ kpakpando ya nʼọwụwa anyanwụ, ma bịa ịkpọ isiala nye ya.” Mgbe eze Herọd nụrụ nke a, obi lọrọ ya mmiri nke ukwuu, ya na ndị niile bi na Jerusalem. Mgbe ọ kpọkọtara ndịisi nchụaja na ndị ozizi iwu niile, ọ jụrụ ha, olee ebe e kwuru na a ga-amụ Kraịst ahụ. Ha zara ya sị, “Na Betlehem nke Judịa. Nʼihi na otu a ka onye amụma ahụ dere nʼakwụkwọ sị, “ ‘Ma gị onwe gị, Betlehem, dị nʼala Juda, ị dịghị nta karịchasịa nʼetiti ndị ọchịchị Juda, nʼihi na ọ bụ site na gị ka onye ọchịchị ga-esi pụta, onye ga-achị ndị nke m Izrel.’” Mgbe ahụ Herọd kpọrọ ndị amamihe ahụ na nzuzo jụpụta ha banyere oge kpakpando ahụ ji pụta ìhè. O zipụrụ ha ije Betlehem sị ha, “Gaanụ lee anya nke ọma chọpụta ebe nwantakịrị ahụ nọ. Mgbe unu chọtara ya, bịanụ mee ka m mara, ka m gaakwa kpọọ isiala nye ya.” Mgbe ha nụrụ okwu eze, ha pụrụ gawa, ma kpakpando ahụ ha hụrụ nʼọwụwa anyanwụ pụtakwara ọzọ, na-aga nʼihu ha ruo mgbe ọ bịara guzo nʼelu ebe nwantakịrị ahụ nọ. Ha ṅụrịrị ọṅụ nke ukwuu mgbe ha hụrụ kpakpando ahụ. Ka ha banyere nʼụlọ ahụ, ha hụrụ nwantakịrị ahụ na nne ya Meri, ha gburu ikpere nʼala ma kpọọrọ ya isiala. Ha meghere akpa akụ ha nye ya onyinye ọlaedo na ọkpụrụkpụ eso osisi na-esi isi ụtọ a na-akpọ frankisens, ya na máá. Nʼihi na a dọrọ ha aka na ntị na nrọ ka ha ghara ịlaghachikwuru Herọd, ha sitere nʼụzọ ọzọ laghachi obodo ha.