Ojú ọ̀run pupa, afẹ́fẹ́ ìlà-oòrùn àti òjò

Ní ilẹ̀ Israẹli, òjò ń rọ̀ ní ìdajì ọdún tí ó tutù, láti oṣù Kẹwàá sí oṣù Kẹrin, afẹ́fẹ́ ìwọ̀-oòrùn láti Òkun Mẹditaréníà ló sì ń mú un wá. Àwọn àgbẹ̀ ń dúró de “òjò àkọ́rọ̀ àti ti àrọ̀kẹ́yìn” (Deuteronomi 11:14): àkọ́kọ́, ní oṣù Kẹwàá àti Kọkànlá, ń rọ ilẹ̀ fún títúlẹ̀, èyí tí ó kẹ́yìn, ní oṣù Kẹta àti Kẹrin, ń mú kí ọkà kún. Nítorí náà, “àwọsánmọ̀ tí ó ṣú ní ìhà ìwọ̀-oòrùn” túmọ̀ sí “Ọ̀wààrà òjò ń bọ̀” (Luku 12:54), àti lórí òkè Karmeli, ìránṣẹ́ Elijah rí i pé “Àwọsánmọ̀ kékeré kan dìde láti inú Òkun, gẹ́gẹ́ bí ọwọ́ ènìyàn” (1 Ọba 18:44).

Afẹ́fẹ́ láti aṣálẹ̀ ń mú ooru wá: “Nígbà tí afẹ́fẹ́ gúúsù bá ń fẹ́, ẹ̀yin á ní, ‘Oòrùn yóò mú’” (Luku 12:55). Afẹ́fẹ́ ìlà-oòrùn, tí a ń pè ní sirocco lónìí, ń fẹ́ gbígbóná àti gbígbẹ, ní pàtàkì ní oṣù Karùn-ún, Kẹsàn-án àti Kẹwàá; ó rẹ ọkà dànù (Gẹnẹsisi 41:6), ó sì mú kí ó rẹ Jona (Jona 4:8). Lójú òkun, “ìjì ti a ń pè ni Eurakuilo” mú ọkọ̀ Paulu (Ìṣe 27:14). A ń ka àwọ̀ ojú ọ̀run bí ó ti rí ní ọ̀pọ̀ ilẹ̀: ojú ọ̀run pupa ní ìrọ̀lẹ́ túmọ̀ sí ojú ọjọ́ dáradára, ojú ọ̀run pupa tí ó ṣú dẹ̀dẹ̀ ní òwúrọ̀ túmọ̀ sí ìjì (Matiu 16:2–3) — bí òwe Gẹ̀ẹ́sì “red sky at night, sailor’s delight” (ojú ọ̀run pupa ní alẹ́, inú atukọ̀ dùn). Àwọn ìwé àfọwọ́kọ ìjímìjí kan kò ní àwọn ọ̀rọ̀ wọ̀nyí.