Hisopo

Mmea ambao Biblia inauita hisopo siyo ule mmea wa bustani unaoitwa hivyo leo, ambao huota wenyewe porini kusini mwa Ulaya tu. Wataalamu wengi wa mimea wanadhani ulikuwa marjoram ya Shamu, unaoitwa pia oregano ya Shamu, mmea mdogo wenye harufu nzuri wa jamii ya mnanaa unaoota katika nyufa za miamba na kuta za zamani — kama katika orodha ya mimea ya Sulemani “kuanzia mierezi iliyoko Lebanoni hadi hisopo” inayoota ukutani (1 Wafalme 4:33). Majani yake yaliyokaushwa bado ndiyo kiungo kikuu katika mchanganyiko wa viungo uitwao za’atar.

Fungu la mashina yake yenye vinyweleo na majani hushika kimiminika vizuri, kwa hiyo lilitumika kunyunyizia. Katika Pasaka ya kwanza fungu la hisopo lilitumika kupaka damu kwenye miimo ya milango, na katika Sheria hisopo ilitumika kunyunyizia maji katika taratibu za utakaso. Katika Yohana 19:29 sifongo yenye siki inainuliwa hadi mdomoni mwa Yesu “juu ya ufito wa hisopo”; Mathayo na Marko wanasema “juu ya mti”, yaani mwanzi. Shina la marjoram linaonekana fupi mno kwa jambo hilo, kwa hiyo kwa mtazamo mmoja mmea mrefu zaidi kama mtama unakusudiwa; kwa mtazamo mwingine, fungu la hisopo lilifungwa kwenye mwanzi.