Isopo

Ang halamang tinatawag ng Biblia na isopo ay hindi ang halamang pang-hardin na may ganitong pangalan ngayon, na ligaw na tumutubo lamang sa timog Europa. Maraming botaniko ang naniniwala na ito ay ang marjoram ng Siria, tinatawag ding oregano ng Siria, isang maliit na mabangong halaman ng pamilya ng mint na tumutubo sa mga siwang ng bato at sa mga lumang pader — gaya ng mga halamang binanggit ni Solomon “mula sa sedar na nasa Lebanon hanggang sa hisopong tumutubo sa pader” (1 Mga Hari 4:33). Ang pinatuyong mga dahon nito pa rin ang pangunahing sangkap ng halo ng pampalasang za’atar.

Ang isang bigkis ng mabalahibo at madahong mga tangkay nito ay mahusay humawak ng likido, kaya ginamit ito na pangwisik. Sa unang Paskua, isang bigkis ng isopo ang ginamit na pampahid ng dugo sa mga hamba ng pinto, at sa Kautusan, ginamit ang isopo na pangwisik ng tubig sa mga ritwal ng paglilinis. Sa Juan 19:29, isang espongha ng maasim na alak ang itinaas sa bibig ni Jesus “sa isang tukod ng isopo”; sinasabi naman nina Mateo at Marcos na “tungkod” o tambo. Tila maikli ang tangkay ng marjoram para dito, kaya ayon sa isang pananaw, isang mas mataas na halaman tulad ng sorghum ang tinutukoy; ayon sa iba, isang bigkis ng isopo ang itinali sa isang tambo.