Chrystus ukazujący się Marii Magdalenie jako ogrodnik (Noli me tangere)

Warsztat Rubensa · c. 1615–1618
Rijksmuseum, Amsterdam

To duże płótno powstało około 1615–1618 roku w antwerpskiej pracowni Petera Paula Rubensa, gdzie pomocnicy malowali wiele obrazów według projektów mistrza; na dawnych aukcjach uchodziło za dzieło samego Rubensa.

Maria Magdalena klęczy w ogrodzie i wyciąga ręce. Jezus, owinięty czerwonym płaszczem, pochyla się ku niej i powstrzymuje ją otwartą dłonią. Wspiera się na łopacie, a u jej stóp stoi naczynie z olejkiem.

Z tekstu

Ogród przy grobie, wczesnym rankiem (Ewangelia Jana 20,1; 20,15)

„Sądząc, że to ogrodnik” (Ewangelia Jana 20,15)

„Jezus powiedział do niej: Mario!” (Ewangelia Jana 20,16)

„Nie dotykaj mnie” (Ewangelia Jana 20,17)

Od artysty

Łopata, aby wyglądał na ogrodnika, za którego go wzięła – szczegół często dodawany przez malarzy

Naczynie z olejkiem, znak, którym malarze zwykle oznaczali Marię Magdalenę

Ślady gwoździ na dłoni i stopie, jak malarze przedstawiali zmartwychwstałego Jezusa

Flamandzki krajobraz z zamkiem na wzgórzu

Szczegóły

Dłonie osobno

Jej ręce sięgają w górę; jego otwarta dłoń powstrzymuje ją, nie dotykając.

Łopata

Wspiera się na łopacie jak ogrodnik przy pracy.

Naczynie

Srebrne naczynie z pokrywką stoi na ziemi przy jej kolanie.

Liście ogórka

Szerokie liście, żółte kwiaty i mały zielony owoc – muzeum nazywa tę roślinę ogórkiem.

Rana

Czerwony znak na jego stopie, taki jak na dłoni opartej o łopatę.

Zamek

Zamek na wzgórzu w niebieskiej dali.

Workshop of Peter Paul Rubens, Flemish, 1577–1640. Rijksmuseum, Amsterdam (purchased with the support of the Vereniging Rembrandt; SK-A-2336) · Oil on canvas · Image: "Public Domain" (https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/); object metadata: CC0 1.0 (https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/) — Rijksmuseum Linked Art record.

Wersety

J 20:11–18Ale Maria stała na zewnątrz przed grobem, płacząc. A gdy płakała, nachyliła się do grobowca; I ujrzała dwóch aniołów w bieli, którzy siedzieli tam, gdzie było złożone ciało Jezusa, jeden u głowy, a drugi u nóg. I zapytali ją: Kobieto, czemu płaczesz? Odpowiedziała im: Bo zabrali mego Pana i nie wiem, gdzie go położyli. A to powiedziawszy, odwróciła się i ujrzała stojącego Jezusa, lecz nie wiedziała, że to Jezus. Jezus ją zapytał: Kobieto, czemu płaczesz? Kogo szukasz? A ona, sądząc, że to ogrodnik, odpowiedziała mu: Panie, jeśli ty go wziąłeś, powiedz mi, gdzie go położyłeś, a ja go zabiorę. Jezus powiedział do niej: Mario! A ona, obróciwszy się, powiedziała do niego: Rabbuni! – co się tłumaczy: Nauczycielu. Jezus do niej powiedział: Nie dotykaj mnie, bo jeszcze nie wstąpiłem do mego Ojca. Ale idź do moich braci i powiedz im: Wstępuję do mego Ojca i waszego Ojca, i do mego Boga, i waszego Boga. Przyszła więc Maria Magdalena, oznajmiając uczniom, że widziała Pana i że jej to powiedział.