Lot i jego córki [rewers]

Albrecht Dürer · c. 1496/1499
National Gallery of Art, Waszyngton

Albrecht Dürer namalował tę scenę w Norymberdze pod koniec lat 90. XV wieku na odwrociu deski, której przednia strona przedstawia Madonnę z Dzieciątkiem. Deska jest mała, około 42 centymetrów szerokości, i powstała prawdopodobnie dla jednej z czołowych rodzin miasta, Hallerów.

Lot kroczy ścieżką z bukłakiem na plecach i garnkiem zawieszonym na lasce; córki idą za nim z tobołkiem, skrzynką i kądzielą, jakby wyruszały w podróż. Za nimi miasta wybuchają ogniem, a daleko w górze ścieżki stoi nieruchomo maleńka ciemna postać.

Z tekstu

Aniołowie wyprowadzili z miasta Lota, jego żonę i dwie córki (Księga Rodzaju 19,16)

PAN „spuścił deszcz siarki i ognia … na Sodomę i Gomorę” (Księga Rodzaju 19,24)

„Żona Lota … obejrzała się wstecz i stała się słupem soli” (Księga Rodzaju 19,26)

Dym unoszący się nad ziemią „jak dym z pieca” (Księga Rodzaju 19,28)

Od artysty

Stroje z Niemiec Dürera: turban Lota, podbity futrem płaszcz i buty, suknie córek i zaplecione włosy

Codzienne rzeczy na drogę – bukłak, garnek, mała skrzynka, kądziel z wełną

Niemiecki krajobraz skał, jodeł i jeziora z łodziami

Bez aniołów: rodzina idzie sama

Szczegóły

Słup soli

Mała ciemna postać stoi nieruchomo na ścieżce za nimi – żona Lota.

Miasta płoną

Otoczone murem miasto staje w płomieniach pod czarnym słupem dymu.

Drugi pożar

Daleko po prawej płonie kolejne miasto.

Ciężki tobołek

Jedna z córek balansuje na głowie dużym niebieskim tobołkiem.

Kądziel

Druga niesie kądziel z wełną i wrzecionem oraz małą skrzynkę.

Lot

W turbanie i podbitym futrem płaszczu, z bukłakiem na plecach i garnkiem na lasce.

Albrecht Dürer, German, 1471–1528. National Gallery of Art, Washington (Samuel H. Kress Collection, 1952.2.16.b) · Oil on panel · NGA Open Access: "Images of these works are available free of charge for any use, commercial or non-commercial, under Creative Commons Zero (CC0)." (NGA open data: published_images.csv openaccess = 1)

Wersety

Rdz 19:15–28A gdy już zaczynało świtać, aniołowie ponaglali Lota, mówiąc: Wstań, weź swoją żonę i swoje dwie córki, które tu są, abyś nie zginął z powodu nieprawości tego miasta. A gdy się ociągał, ci mężczyźni chwycili jego rękę, rękę jego żony i ręce jego dwóch córek – PAN bowiem ulitował się nad nim – i wyprowadzili go, i pozostawili go poza miastem. I gdy wyprowadzili ich stamtąd, on powiedział: Uciekaj, abyś ocalił swoje życie. Nie oglądaj się wstecz ani nie zatrzymuj się nigdzie na tej równinie. Uciekaj na górę, abyś nie zginął. A Lot powiedział do nich: O nie, Panie! Oto twój sługa znalazł łaskę w twoich oczach i pomnożyłeś swoje miłosierdzie, które mi wyświadczyłeś, ratując mi życie; ale ja nie mogę uciec na tę górę, bo może dosięgnie mnie jakieś nieszczęście i zginę. Oto jest tu w pobliżu miasto, do którego mógłbym uciec, i jest małe. Proszę, pozwól mi tam uciec (czyż nie jest ono małe?), a moja dusza będzie żyć. Odpowiedział mu: Oto wysłuchałem cię w tej sprawie. Nie zniszczę tego miasta, o którym mówiłeś. Spiesz się i uchodź tam, bo nie będę mógł nic uczynić, dopóki tam nie dojdziesz. Dlatego dano temu miastu nazwę Soar. Słońce wzeszło nad ziemią, gdy Lot wszedł do Soaru. Wtedy PAN spuścił deszcz siarki i ognia od PANA z nieba na Sodomę i Gomorę. I zniszczył te miasta, całą tę równinę i wszystkich mieszkańców tych miast, a także roślinność tej ziemi. Lecz żona Lota, idąc za nim, obejrzała się wstecz i stała się słupem soli. Abraham zaś wstał rano i udał się na to miejsce, gdzie stał przed PANEM. Gdy spojrzał w stronę Sodomy i Gomory, i całej ziemi tej równiny, zobaczył, że dym unosił się nad tą ziemią jak dym z pieca.