De Annunciatie

Gustave Doré · 1866 (designs for La Sainte Bible, Tours); this printing 1873–1874
Nationale Bibliotheek van Polen, Warschau

Bij deze plaat van de Bijbel van Tours van 1866 tekende Doré het ontwerp en sneed A. Ligny het in hout; beide namen staan onderaan het blad, die van Doré links, die van de graveur rechts.

Het tafereel is een eenvoudige kamer onder een schuin dak van balken. Een brede band licht stroomt rechtsboven naar binnen, en daarin zweeft een gevleugelde figuur met een lelie. Maria zit op een laag krukje bij een houten tafel, haar armen gekruist op haar borst, en keert zich met grote ogen naar het licht.

Uit de tekst

God zond de engel Gabriël naar Nazareth, tot een maagd, wier naam was Maria (Lukas 1:26–27)

“Wees gegroet, gij begenadigde; de Heere is met u” (Lukas 1:28)

Zij “werd zeer ontroerd over dit zijn woord” (Lukas 1:29)

Van de kunstenaar

De lelie in de hand van de engel — een gewoonte van schilders bij taferelen van de Annunciatie, niet in de tekst

Een arme kamer met een ruwe tafel, aarden kruiken en een mand op de vloer

De engel van licht gemaakt, bijna doorzichtig, met blote voeten

Details

De engel

Een gevleugelde figuur zweeft in de lichtband, het gewaad slepend erachter.

De lelie

Een stengel met leliebloemen in de hand van de engel.

Maria

Zij zit op een krukje, de armen gekruist op haar borst, en kijkt verrast op.

Aarden kruiken

Hoge kruiken en een ronde pot staan op de vloer, met een mand ernaast.

Gustave Doré, French, 1832–1883. National Library of Poland (Biblioteka Narodowa), Warsaw — «Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu», vol. 2, Warsaw: M. Glücksberg, 1874 (acc. 75.267 A) · Wood engraving after Gustave Doré’s design · National Library of Poland (Polona): the record of the volume gives the licence «Domena Publiczna» (Public Domain), «copyrightProtected»: false; the scan was uploaded to Wikimedia Commons by the library itself («Polona Upload», GLAM-Wiki partnership: “This file was uploaded to Wikimedia Commons as part of a GLAM-Wiki partnership between the National Library of Poland and Wikimedia Polska”), linking its Polona record.

De verzen

Luc 1:26–38En in de zesde maand werd de engel Gabriel van God gezonden naar een stad in Galilea, genaamd Nazareth; Tot een maagd, die ondertrouwd was met een man, wiens naam was Jozef, uit den huize Davids; en de naam der maagd was Maria. En de engel tot haar ingekomen zijnde, zeide: Wees gegroet, gij begenadigde; de Heere is met u; gij zijt gezegend onder de vrouwen. En als zij hem zag, werd zij zeer ontroerd over dit zijn woord, en overleide, hoedanig deze groetenis mocht zijn. En de engel zeide tot haar: Vrees niet, Maria, want gij hebt genade bij God gevonden. En zie, gij zult bevrucht worden, en een Zoon baren, en zult Zijn naam heten JEZUS. Deze zal groot zijn, en de Zoon des Allerhoogsten genaamd worden; en God, de Heere, zal Hem den troon van Zijn vader David geven. En Hij zal over het huis Jakobs Koning zijn in der eeuwigheid, en Zijns Koninkrijks zal geen einde zijn. En Maria zeide tot den engel: Hoe zal dat wezen, dewijl ik geen man bekenne? En de engel, antwoordende, zeide tot haar: De Heilige Geest zal over u komen, en de kracht des Allerhoogsten zal u overschaduwen; daarom ook, dat Heilige, Dat uit u geboren zal worden, zal Gods Zoon genaamd worden. En zie, Elizabet, uw nicht, is ook zelve bevrucht, met een zoon, in haar ouderdom; en deze maand is haar, die onvruchtbaar genaamd was, de zesde. Want geen ding zal bij God onmogelijk zijn. En Maria zeide: Zie, de dienstmaagd des Heeren; mij geschiede naar uw woord. En de engel ging weg van haar.