De Bijbel in de kunst · Lukas

De Annunciatie

Dürer · c. 1503–5
The Cleveland Museum of Art

Dürer maakte de houtsneden van het Marialeven rond 1501–05 in Neurenberg en verkocht ze als losse bladen; in 1511 gaf hij de reeks als boek uit.

De engel Gabriël stapt Maria’s kamer binnen, zijn grote vleugels vullen de ruimte, en spreekt tot haar terwijl zij zich van haar leeslessenaar afwendt. Dürer omlijst het kleine tafereel met een enorme stenen boog en gewelven, zorgvuldig in perspectief getekend.

Uit de tekst

God zond de engel Gabriël naar Maria in Nazareth (Lukas 1:26–27)
“Wees gegroet, gij begenadigde; de Heere is met u” (Lukas 1:28)

Van de kunstenaar

Een duif boven Maria — het gebruikelijke teken van schilders voor de Heilige Geest, over Wie de engel spreekt (Lukas 1:35)
Een vaas met lelies, die schilders vaak als teken van reinheid naast Maria zetten
Een kamer uit Dürers tijd met een bedstee met gordijnen en een trap

Details

Gabriël

De engel wijst met gespreide vleugels naar Maria.

Maria

Maria brengt aan haar lessenaar met een open boek een hand naar haar borst.

De duif

Een duif zweeft in een krans van licht boven haar.

Lelies

Een kleine vaas met lelies staat op de vloer.

Albrecht Dürer, German, 1471–1528. The Cleveland Museum of Art (Dudley P. Allen Fund, 1959.99.8) · Woodcut · Cleveland Museum of Art Open Access: Collection API record "share_license_status": "CC0" (Creative Commons Zero, https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/).

De verzen

Luc 1:26–38En in de zesde maand werd de engel Gabriel van God gezonden naar een stad in Galilea, genaamd Nazareth; Tot een maagd, die ondertrouwd was met een man, wiens naam was Jozef, uit den huize Davids; en de naam der maagd was Maria. En de engel tot haar ingekomen zijnde, zeide: Wees gegroet, gij begenadigde; de Heere is met u; gij zijt gezegend onder de vrouwen. En als zij hem zag, werd zij zeer ontroerd over dit zijn woord, en overleide, hoedanig deze groetenis mocht zijn. En de engel zeide tot haar: Vrees niet, Maria, want gij hebt genade bij God gevonden. En zie, gij zult bevrucht worden, en een Zoon baren, en zult Zijn naam heten JEZUS. Deze zal groot zijn, en de Zoon des Allerhoogsten genaamd worden; en God, de Heere, zal Hem den troon van Zijn vader David geven. En Hij zal over het huis Jakobs Koning zijn in der eeuwigheid, en Zijns Koninkrijks zal geen einde zijn. En Maria zeide tot den engel: Hoe zal dat wezen, dewijl ik geen man bekenne? En de engel, antwoordende, zeide tot haar: De Heilige Geest zal over u komen, en de kracht des Allerhoogsten zal u overschaduwen; daarom ook, dat Heilige, Dat uit u geboren zal worden, zal Gods Zoon genaamd worden. En zie, Elizabet, uw nicht, is ook zelve bevrucht, met een zoon, in haar ouderdom; en deze maand is haar, die onvruchtbaar genaamd was, de zesde. Want geen ding zal bij God onmogelijk zijn. En Maria zeide: Zie, de dienstmaagd des Heeren; mij geschiede naar uw woord. En de engel ging weg van haar.

Bekijk het op de site van het museum