Gwiazdy bez liku

Przed światłem elektrycznym nocne niebo nad ziemiami Biblii było naprawdę ciemne. W pogodną, bezksiężycową noc gołym okiem widać kilka tysięcy gwiazd, a przez niebo biegnie blada wstęga Drogi Mlecznej. Abramowi powiedziano: „policz gwiazdy, jeśli będziesz mógł je policzyć” (Księga Rodzaju 15,5), a gwiazdy i piasek stały się przysłowiowym obrazem liczby nie do zliczenia (Księga Rodzaju 22,17). Greccy astronomowie jednak próbowali: katalog gwiazd Ptolemeusza, z około 150 roku n.e., wymienia 1022 gwiazdy podzielone na sześć klas jasności. Paweł zauważa: „Gwiazda bowiem od gwiazdy różni się jasnością” (1 List do Koryntian 15,41).

Grecy nazywali planety „wędrowcami”, bo poruszają się wśród gwiazd stałych, a Juda używa tego samego słowa: „błąkające się gwiazdy” (List Judy 1,13). Pasterze trzymali „straż nocną nad swoim stadem” (Ewangelia Łukasza 2,8), a podróżni i żeglarze odnajdywali drogę według gwiazd. W czasie podróży Pawła do Rzymu „przez wiele dni nie pokazało się ani słońce, ani gwiazdy” (Dzieje Apostolskie 27,20) i załoga straciła rozeznanie. Statek, którym płynął dalej, był „z godłem Kastora i Polluksa” (Dzieje Apostolskie 28,11): Kastor i Polluks to Bliźnięta z gwiazdozbioru Bliźniąt, których żeglarze uważali za swoich opiekunów.