Sterren zonder getal

Vóór het elektrische licht was de nachthemel boven de landen van de Bijbel werkelijk donker. In een heldere nacht zonder maan ziet men met het blote oog een paar duizend sterren, en de bleke band van de Melkweg loopt over de hemel. Tot Abraham werd gezegd: “tel de sterren, indien gij ze tellen kunt” (Genesis 15:5), en sterren en zand werden een spreekwoord voor getallen die niet te tellen zijn (Genesis 22:17). Griekse sterrenkundigen probeerden het toch: de sterrencatalogus van Ptolemaeus, rond 150 n.Chr., noemt 1.022 sterren, ingedeeld in zes klassen van helderheid. Paulus merkt op: “de ene ster verschilt in heerlijkheid van de andere ster” (1 Korinthiërs 15:41).

De Grieken noemden de planeten “zwervers”, omdat ze tussen de vaste sterren bewegen, en Judas gebruikt hetzelfde woord: “dwalende sterren” (Judas 1:13). Herders “hielden de nachtwacht over hun kudde” (Lukas 2:8), en reizigers en zeelieden vonden hun weg op de sterren. Op de reis van Paulus naar Rome, toen “noch zon noch gesternten verschenen in vele dagen” (Handelingen 27:20), wist de bemanning niet meer waar ze was. Het schip dat hem later verder bracht, had “tot een teken, Kastor en Pollux” (Handelingen 28:11): de Tweelingen van het sterrenbeeld, die de zeelieden voor hun beschermers hielden.