Los blad uit een evangeliarium: de geboorte van Christus (recto)

Onbekende schilder, Helmarshausen · c. 1190
The Cleveland Museum of Art

Een blad uit een evangeliarium dat rond 1190 in de abdij van Helmarshausen in Duitsland werd gemaakt. De schilders werkten in tempera, zilver en goud op perkament.

Beneden ligt Maria naast de kribbe waarin het Kind tussen een os en een ezel ligt; Jozef zit rechts. Boven houden twee gekroonde figuren banderollen vast, en twee figuren buigen zich van boven naar beneden en van onder naar boven.

Uit de tekst

Zij wond Hem in doeken en legde Hem neder in de kribbe (Lukas 2:7)

Jozef ging met Maria op naar Bethlehem (Lukas 2:4–5)

Van de kunstenaar

Os en ezel bij de kribbe, een overlevering die niet bij Lukas staat

Latijnse banderollen met woorden uit Psalm 85:10–11

Details

Maria

Ze ligt op een rustbed.

De kribbe

Het Kind ligt tussen twee dierenkoppen.

Jozef

Hij zit rechts met zijn hand aan zijn gezicht.

Boven en beneden

Twee figuren buigen zich vanuit hemel en aarde.

Unknown illuminator, Germany, Helmarshausen Abbey, 12th century. The Cleveland Museum of Art (Purchase from the J. H. Wade Fund, 1933.445.a) · ink, tempera, silver, and gold on vellum · Cleveland Museum of Art Open Access: Collection API record "share_license_status": "CC0" (Creative Commons Zero, https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/).

De verzen

Luc 2:1–7En het geschiedde in diezelfde dagen, dat er een gebod uitging van den Keizer Augustus, dat de gehele wereld beschreven zou worden. Deze eerste beschrijving geschiedde, als Cyrenius over Syrie stadhouder was. En zij gingen allen om beschreven te worden, een iegelijk naar zijn eigen stad. En Jozef ging ook op van Galilea, uit de stad Nazareth, naar Judea, tot de stad Davids, die Bethlehem genaamd wordt, (omdat hij uit het huis en geslacht van David was); Om beschreven te worden met Maria, zijn ondertrouwde vrouw, welke bevrucht was. En het geschiedde, als zij daar waren, dat de dagen vervuld werden, dat zij baren zoude. En zij baarde haar eerstgeboren Zoon, en wond Hem in doeken, en leide Hem neder in de kribbe, omdat voor henlieden geen plaats was in de herberg.