Àkójọ Ìmọ̀ › Bíbélì nínú òkúta
Bíbélì nínú òkúta
Ọ̀pá amọ̀ Kirusi
Ọ̀pá amọ̀, gígùn rẹ̀ 23 cm · láìpẹ́ lẹ́yìn 539 Ṣ.K. · a rí i ní 1879 ní Babeli
Ọ̀pá amọ̀ tí a sun yìí, tí ó rí bí àgbá, tí gígùn rẹ̀ jẹ́ nǹkan bí sẹ̀ntímítà 23, kún fún ìkọ̀wé onígun ti Babeli. A kọ ọ́ fún Kirusi Ẹni Ńlá, ọba Persia tí ó gba Babeli ní ọdún 539 Ṣ.K. Hormuzd Rassam rí i nígbà tí ó ń wa ilẹ̀ ní Babeli ní ọdún 1879, ó sì wà ní British Museum báyìí. Ọ̀rọ̀ inú rẹ̀, tí ó jẹ́ nǹkan bí ẹgbẹ̀rún ọ̀rọ̀ nínú ìtumọ̀, gbé Kirusi kalẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ọba tí ó tọ́. Ó dá Nabonidus, ọba Babeli tí ó kẹ́yìn, lẹ́bi pé ó pa Marduk, olórí òrìṣà ìlú náà, tì, ó sì sọ pé Marduk yan Kirusi, ó sì jẹ́ kí ó wọ Babeli láìjagun.
Kirusi wá sọ pé òun rán àwọn ènìyàn tí a ti kó lọ padà sí ilé wọn, òun dá ère àwọn òrìṣà wọn padà sí ojúbọ wọn, òun sì ràn wọ́n lọ́wọ́ láti tún tẹmpili wọn kọ́. Ọ̀pá amọ̀ náà kò dárúkọ àwọn Júù tàbí Jerusalẹmu; àwọn ibi tí ó kà wà ní Mesopotamia àti ní ilẹ̀ tí ó kọjá odò Tigirisi. Gẹ́gẹ́ bí èrò kan, ìpadàbọ̀ tí Esra 1 ṣàpèjúwe jẹ́ ara ìlànà gbogbogbòò kan náà yìí; gẹ́gẹ́ bí èrò mìíràn, ọ̀pá amọ̀ náà sọ̀rọ̀ nípa àwọn ìlú wọ̀nyẹn nìkan, àṣẹ Kirusi fún Jerusalẹmu sì jẹ́ òmíràn lọ́tọ̀. Bíbélì tún kọ ọ́ sílẹ̀ pé Kirusi dá àwọn ohun èlò tẹmpili tí Nebukadnessari ti kó lọ padà (Esra 1:7).
Àwọn ẹsẹ pàtàkì
Ní ọdún kìn-ín-ní Kirusi, ọba Persia, kí a lè mú ọ̀rọ̀ Olúwa tí Jeremiah sọ ṣẹ, Olúwa ru ọkàn Kirusi ọba Persia sókè láti ṣe ìkéde jákèjádò gbogbo agbègbè ìjọba rẹ̀, kí ó sì ṣe àkọsílẹ̀ rẹ̀ pé,“Èyí ni ohun tí Kirusi ọba Persia wí pé: “ ‘ Olúwa, Ọlọ́run ọ̀run, ti fún mi ní gbogbo ìjọba ayé. Ó sì ti yàn mí láti kọ́ tẹmpili Olúwa fún un ní Jerusalẹmu tí ó wà ní Juda. Ẹnikẹ́ni nínú àwọn ènìyàn rẹ̀ láàrín yín—kí Ọlọ́run rẹ̀ wà pẹ̀lú rẹ̀, kí ó sì gòkè lọ sí Jerusalẹmu tí ó wà ní Juda, láti kọ́ tẹmpili Olúwa Ọlọ́run Israẹli, Ọlọ́run tí ó wà ní Jerusalẹmu.Ní àfikún, ọba Kirusi mú àwọn ohun èlò tí ó jẹ́ ti ilé Olúwa jáde wá, tí Nebukadnessari ti kó lọ láti Jerusalẹmu tí ó sì ti kó sí ilé òrìṣà rẹ̀.Ní ọdún kìn-ín-ní ìjọba ọba Kirusi, ọba pa àṣẹ kan nípa tẹmpili Ọlọ́run ní Jerusalẹmu. Jẹ́ kí a tún tẹmpili ibi tí a ti ń rú onírúurú ẹbọ kọ́, kí a fi ìpìlẹ̀ rẹ̀ lélẹ̀ ni gíga àti fífẹ̀ rẹ̀ jẹ́ àádọ́rùn-ún ẹsẹ̀ bàtà,Orísun
A mú un bá a mu, a sì ké e kúrú láti Tyndale Open Bible Dictionary · CC BY-SA 4.0
Tyndale Open Bible Dictionary © 2023 Tyndale House Publishers · CC BY-SA 4.0 — Cyrus Cylinder*; Inscriptions: Historical Records; Cyrus the Great*
A mú un bá a mu láti Tyndale Open Bible Dictionary: a yan àwọn àpilẹ̀kọ, a ké wọn kúrú, a sì tún wọn sọ ní ọ̀rọ̀ ara wa (ìtàn, ìṣẹ̀dá àti ìgbésí ayé ojoojúmọ́ nìkan), àti ní àwọn èdè yàtọ̀ sí Gẹ̀ẹ́sì, ẹ̀rọ ló túmọ̀ wọn. Iṣẹ́ àkọ́kọ́ ti Tyndale House Publishers wà lọ́fẹ̀ẹ́ ní tyndaleopenresources.com.