Posąg ze snu Nabuchodonozora

Rembrandt · 1655
National Gallery of Art, Waszyngton

Ta płyta to jedna z czterech maleńkich płyt, które Rembrandt wytrawił do „Piedra gloriosa” (1655) – hiszpańskiej książki o posągu ze snu Nabuchodonozora, napisanej przez jego amsterdamskiego sąsiada, rabina i drukarza Menasseha ben Israela. Książka objaśniała sen, więc Rembrandt wypisał nazwy królestw na samym posągu.

Posąg stoi na cokole, z rękami na biodrach; na głowie ma napis „Babel”, na brzuchu „Graeci”, a na nodze „Romani”. Z prawej nadlatuje wielki kamień i uderza go w stopę.

Z tekstu

Wielki posąg z głową ze złota i stopami z żelaza i gliny (Księga Daniela 2,31–33)

Kamień odcięty bez pomocy rąk, który uderza go w stopy (Księga Daniela 2,34)

Od artysty

Nazwy królestw wypisane na ciele, za książką Menasseha ben Israela

Posąg jako mężczyzna w krótkiej spódniczce, bez pokazania metali – odbitka jest czarno-biała

Szczegóły

Na głowie

Na opasce widnieje napis „Babel”.

Na brzuchu

Przez brzuch biegnie napis „Graeci”.

Na nodze

Wzdłuż jednej nogi napisano „Romani”.

Kamień

Wielka skała nadlatuje i uderza posąg w stopę.

Rembrandt van Rijn, Dutch, 1606–1669. National Gallery of Art, Washington (Rosenwald Collection, 1943.3.7208) · Etching, burin and drypoint · NGA Open Access: "Images of these works are available free of charge for any use, commercial or non-commercial, under Creative Commons Zero (CC0)." (NGA open data: published_images.csv openaccess = 1)

Wersety

Dn 2:31–35Ty, królu, miałeś takie widzenie: Oto posąg wielki; ten wielki posąg o nadzwyczajnym blasku stał przed tobą, a jego wygląd był straszny. Głowa tego posągu wykonana była z czystego złota, jego piersi i ramiona – ze srebra, jego brzuch i biodra – z brązu; Jego golenie – z żelaza, jego stopy – częściowo z żelaza, częściowo z gliny. Patrzyłeś na to, aż został odcięty kamień bez pomocy rąk, i uderzył posąg w jego stopy z żelaza i gliny, i skruszył je. Wtedy zostały skruszone razem: żelazo, glina, brąz, srebro i złoto i stały się jak plewy na klepisku w lecie; i wiatr niósł je tak, że nie znaleziono ich w żadnym miejscu. Kamień zaś, który uderzył w posąg, stał się wielką górą i napełnił całą ziemię.