Biblia w sztuce · Księga Daniela

Widzenie Daniela o czterech bestiach

Rembrandt · 1655
Rijksmuseum, Amsterdam

Ta płyta to jedna z czterech maleńkich płyt, które Rembrandt wytrawił do „Piedra gloriosa” (1655) – hiszpańskiej książki o posągu ze snu Nabuchodonozora, napisanej przez jego amsterdamskiego sąsiada, rabina i drukarza Menasseha ben Israela. Rembrandt mieści cały rozdział w obrazku o wysokości około 10 cm.

Na dole, w ciemności, wychodzą cztery bestie: skrzydlaty lew na tylnych łapach, niedźwiedź, bestia o wielu głowach i jedna z rogami. Nad nimi, w promieniach światła, wśród tłumów siedzi na tronie postać.

Z tekstu

Cztery wielkie bestie wychodzące z morza (Księga Daniela 7,3)
Lew z orlimi skrzydłami, który stanął na nogach jak człowiek; niedźwiedź; pantera o czterech głowach; bestia z dziesięcioma rogami (Księga Daniela 7,4–7)
Odwieczny zasiadający na tronie, a tysiące mu służą (Księga Daniela 7,9–10)

Od artysty

Bestie na ciemnej ziemi zamiast wynurzających się z morza
Niebo jako krąg światła, z którego spadają promienie

Szczegóły

Tron

Jasny krąg światła nad postacią siedzącą na tronie; spadają z niego promienie.

W smudze światła

Pod tronem, w spadającym świetle, stoi postać.

Skrzydlaty lew

Stoi wyprostowany na tylnych łapach, z rozpostartymi skrzydłami.

Rogi

Po prawej bestia z wysokimi rogami.

Rembrandt van Rijn, Dutch, 1606–1669. Rijksmuseum, Amsterdam (Mr and Mrs De Bruijn-van der Leeuw Bequest, Muri, Switzerland; RP-P-1961-995) · Etching, burin and drypoint · Image: "Public Domain" (https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/); object metadata: CC0 1.0 (https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/) — Rijksmuseum Linked Art record.

Wersety

Dn 7:2–10Daniel powiedział: Oto co zobaczyłem w swoim widzeniu w nocy: Oto cztery wiatry niebieskie potykały się na wielkim morzu. A cztery wielkie bestie wyszły z morza, jedna różniła się od drugiej. Pierwsza była podobna do lwa i miała orle skrzydła. Przypatrywałem się jej, aż jej skrzydła zostały wyrwane i podniosła się z ziemi tak, że stanęła na nogach jak człowiek, a dano jej serce ludzkie. Potem oto druga bestia, podobna do niedźwiedzia. I stanęła na jednym boku, mając trzy żebra w paszczy między zębami. I tak mówiono do niej: Wstań, pożeraj dużo mięsa. Potem spojrzałem, a oto inna bestia, podobna do pantery, która miała cztery ptasie skrzydła na grzbiecie. Bestia miała także cztery głowy i dano jej władzę. Potem widziałem w nocnych widzeniach: Oto czwarta bestia, straszna, przerażająca i bardzo silna, mająca wielkie żelazne zęby. Pożerała i miażdżyła, a resztę deptała swoimi nogami. Różniła się od wszystkich bestii, które były przed nią, i miała dziesięć rogów. Uważnie przypatrywałem się rogom, a oto mały róg wyrósł między nimi i trzy spośród tych pierwszych rogów zostały wyrwane przed nim. A oto w tym rogu były oczy podobne do oczu ludzkich i usta mówiące wielkie rzeczy. I patrzyłem, aż trony zostały postawione, a Odwieczny zasiadł; jego szata była biała jak śnieg, a włosy jego głowy jak czysta wełna, jego tron jak ogniste płomienie, a jego koła jak płonący ogień. Strumień ognia wypływał i tryskał sprzed niego. Tysiąc tysięcy służyło mu, a dziesięć tysięcy po dziesięć tysięcy stało przed nim. Sąd zasiadł i otwarto księgi.

Zobacz na stronie muzeum