Św. Paweł rozbitkiem na wyspie Melita

Philips Galle według Stradanusa · late 16th century
National Gallery of Art, Waszyngton

Ten miedzioryt należy do numerowanego cyklu o Dziejach Apostolskich, zaprojektowanego przez flamandzkiego malarza Jana van der Straeta, zwanego Stradanusem, i rytowanego przez Philipsa Galle’a. To plansza 34, z dwoma łacińskimi wersami u dołu.

Przemoczeni rozbitkowie tłoczą się wokół ogniska na brzegu. Paweł, pochylony nad płomieniami z naręczem chrustu, ma węża zwisającego z dłoni, a wyspiarze patrzą zdumieni. W głębi statek rozpada się w przyboju, a w domu po lewej Paweł uzdrawia ojca Publiusza.

Z tekstu

Statek rozbijający się i wszyscy szczęśliwie wyratowani na ląd (Dzieje Apostolskie 27,41–44)

Wyspiarze rozpalający ognisko, „bo padał deszcz i było zimno” (Dzieje Apostolskie 28,2)

Paweł zbierający „naręcze chrustu” i żmija, która uczepiła się jego ręki (Dzieje Apostolskie 28,3)

Paweł uzdrawiający ojca Publiusza, chorego w łóżku (Dzieje Apostolskie 28,8)

Od artysty

Kilka chwil historii na jednym obrazie

Żaglowiec z XVI wieku

Paweł z aureolą i długą brodą, jak zwykle przedstawiali go artyści

Łoże z baldachimem jak w europejskim domu

Szczegóły

Żmija

Cienki wąż zwisa z dłoni Pawła nad ogniskiem.

Chrust

Naręcze chrustu Pawła, trzymane nad płomieniami.

Wrak

Statek leży rozbity w przyboju.

Wyratowani

Długi sznur rozbitków idzie w górę od plaży.

Ojciec Publiusza

W domu Paweł stoi przy łóżku chorego starca.

Życzliwość

Wyspiarze przynoszą jedzenie w koszu.

Philips Galle, Netherlandish, 1537–1612, after Jan van der Straet (Stradanus), Flemish, 1523–1605. National Gallery of Art, Washington (Ailsa Mellon Bruce Fund, 1974.33.41) · Engraving · NGA Open Access: "Images of these works are available free of charge for any use, commercial or non-commercial, under Creative Commons Zero (CC0)." (NGA open data: published_images.csv openaccess = 1)

Wersety

Dz 27:41–44Wpadli jednak na mieliznę utworzoną między dwoma prądami i osiedli ze statkiem. Dziób statku się zarył, ale rufa zaczęła się rozbijać pod naporem fal. Wtedy żołnierze postanowili, że zabiją więźniów, aby żaden z nich nie odpłynął i nie uciekł. Lecz setnik, chcąc ocalić Pawła, powstrzymał ich od tego zamiaru. Potem rozkazał, aby ci, którzy umieją pływać, skoczyli pierwsi do morza i wyszli na brzeg; Pozostali zaś na deskach lub częściach statku. I w ten sposób wszyscy cało wyszli na ląd.

Dz 28:1–8Po ocaleniu dowiedzieli się, że ta wyspa nazywa się Malta. A barbarzyńcy okazali nam niezwykłą życzliwość. Rozpalili bowiem ognisko i przyjęli nas, bo padał deszcz i było zimno. A gdy Paweł nazbierał naręcze chrustu i nałożył na ogień, na skutek gorąca wypełzła żmija i uczepiła się jego ręki. Kiedy barbarzyńcy zobaczyli gada wiszącego u jego ręki, mówili między sobą: Ten człowiek na pewno jest mordercą, bo choć wyszedł cało z morza, zemsta nie pozwala mu żyć. Lecz on strząsnął gada w ogień i nie doznał nic złego. A oni oczekiwali, że spuchnie albo nagle padnie martwy. Lecz gdy długo czekali i widzieli, że nic złego mu się nie stało, zmienili zdanie i mówili, że jest bogiem. W pobliżu tego miejsca znajdowały się posiadłości naczelnika wyspy, imieniem Publiusz, który nas przyjął i przez trzy dni po przyjacielsku gościł. A ojciec Publiusza leżał, bo miał gorączkę i czerwonkę. Paweł poszedł do niego i modlił się, a położywszy na nim ręce, uzdrowił go.