Mozes slaat water uit de rots

Joachim Wtewael · 1624
National Gallery of Art, Washington

Joachim Wtewael uit Utrecht signeerde en dateerde dit kleine paneel in 1624, laat in zijn lange loopbaan. Het is maar 67 centimeter breed, maar zit vol figuren, dieren en glanzende voorwerpen, in de gepolijste, overvolle stijl die hij zijn hele leven aanhield.

In het midden raakt Mozes, in het groen met een roze mantel, de rots aan met zijn staf, en rechts spuiten dunne stralen water naar buiten. Overal haasten mensen en dieren zich om te drinken: vrouwen houden kruiken en schalen op, een geit buigt zich naar de poel, een hond snuffelt tussen de potten.

Uit de tekst

Mozes slaat met zijn staf op den rotssteen (Exodus 17:6)

Er gaat water uit, “dat het volk drinke” (Exodus 17:6)

Het volk en hun vee, dorstig in de woestijn (Exodus 17:3)

De oudsten van Israël die erbij staan (Exodus 17:5–6)

Van de kunstenaar

Aäron naast Mozes, gekleed als hogepriester met een hoge mijter — Exodus 17:1–7 noemt hem niet

Een schaduwrijk bos van hoge bomen in plaats van een kale woestijn

Kruiken, manden, koperen pannen en schalen uit de tijd van de schilder zelf

Kamelen, paarden en een huifkar in de verte

Details

Mozes

In het groen met een roze mantel raakt hij de rots aan met zijn staf.

Met een mijter

Een man in een rood gewaad met een hoge mijter — schilders beeldden Aäron vaak zo af.

Water uit de rots

Dunne stralen spuiten uit de rots; een vrouw vangt ze op in een schaal.

Dorstige dieren

Een geit buigt zich om uit de poel te drinken.

Potten en pannen

Een hond snuffelt tussen manden, aardewerk en koperen schalen.

Joachim Anthonisz Wtewael, Dutch, 1566–1638. National Gallery of Art, Washington (Ailsa Mellon Bruce Fund, 1972.11.1) · Oil on panel · NGA Open Access: "Images of these works are available free of charge for any use, commercial or non-commercial, under Creative Commons Zero (CC0)." (NGA open data: published_images.csv openaccess = 1)

De verzen

Ex 17:1–7Daarna toog de ganse vergadering van de kinderen Israels, naar hun dagreizen, uit de woestijn Sin, op het bevel des HEEREN, en zij legerden zich te Rafidim. Daar nu was geen water voor het volk om te drinken. Toen twistte het volk met Mozes, en zeide: Geeft gijlieden ons water, dat wij drinken! Mozes dan zeide tot hen: Wat twist gij met mij? Waarom verzoekt gij den HEERE? Toen nu het volk aldaar dorstte naar water, zo murmureerde het volk tegen Mozes, en het zeide: Waartoe hebt gij ons nu uit Egypte doen optrekken, opdat gij mij, en mijn kinderen, en mijn vee, van dorst deedt sterven? Zo riep Mozes tot den HEERE, zeggende: Wat zal ik dit volk doen? Er feilt niet veel aan, of zij zullen mij stenigen. Toen zeide de HEERE tot Mozes: Ga heen voor het aangezicht des volks, en neem met u uit de oudsten van Israel; en neem uw staf in uw hand, waarmede gij de rivier sloegt, en ga heen. Zie, Ik zal aldaar voor uw aangezicht op de rotssteen in Horeb staan; en gij zult op den rotssteen slaan, zo zal er water uitgaan, dat het volk drinke. Mozes nu deed alzo voor de ogen der oudsten van Israel. En hij noemde den naam dier plaats Massa en Meriba, om den twist der kinderen Israels, en omdat zij den HEERE verzocht hadden, zeggende: Is de HEERE in het midden van ons, of niet?