De Bijbel in de kunst · Exodus

De doortocht door de Rode Zee; de Egyptenaren verzwolgen (Ms. 33, fol. 77v, uit de Weltchronik)

Onbekende schilder, Regensburg · about 1400–1410
Getty Center, Los Angeles

Een bladzijde van de Regensburgse Weltchronik, rond 1400–1410. De schilder verdeelde de afbeelding in twee banden om te vertellen wat er aan weerszijden van het water gebeurde.

Boven staan de Israëlieten in lange gewaden veilig op de oever, Mozes met zijn staf tussen hen en een gouden zuil erachter. Beneden zinkt een massa Egyptische soldaten in grijze harnassen weg in de rode zee.

Uit de tekst

De Israëlieten gaan op het droge door de zee (Exodus 14:22)
De wateren bedekken het leger van Farao (Exodus 14:28)
De kolom die met Israël meeging (Exodus 14:19)

Van de kunstenaar

De zee rood geschilderd, naar haar naam
De Egyptenaren in de platenharnassen van rond 1400

Details

De Israëlieten

Mannen en vrouwen verdringen zich op de oever en wijzen terug.

Mozes

Een oude man met een staf staat rechts in de groep.

De zuil

Een gouden zuil staat op de heuvel.

Het leger

Helmen, speren en harnassen zinken in het water.

Unknown illuminator, Regensburg; text by Rudolf von Ems (Austrian, about 1200–1254). The J. Paul Getty Museum, Los Angeles (Ms. 33 (88.MP.70), fol. 77v) · Tempera colors, gold, silver paint, and ink · Images provided here are believed to be in the public domain and are available under CC0 through Getty’s Open Content Program. (Getty record: "No Copyright", http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/)

De verzen

Ex 14:21–31Toen Mozes zijn hand uitstrekte over de zee, zo deed de HEERE de zee weggaan, door een sterken oostenwind, dien gansen nacht, en maakte de zee droog, en de wateren werden gekliefd. En de kinderen Israels zijn ingegaan in het midden van de zee, op het droge; en de wateren waren hun een muur, aan hun rechter hand en aan hun linkerhand. En de Egyptenaars vervolgden hen, en gingen in, achter hen, al de paarden van Farao, zijn wagenen en zijn ruiteren, in het midden van de zee. En het geschiedde in dezelfde morgenwake, dat de HEERE, in de kolom des vuurs en der wolk, zag op het leger der Egyptenaren; en Hij verschrikte het leger der Egyptenaren. En Hij stiet de raderen hunner wagenen weg, en deed ze zwaarlijk voortvaren. Toen zeiden de Egyptenaars: Laat ons vlieden van het aangezicht van Israel, want de HEERE strijdt voor hen tegen de Egyptenaars. En de HEERE zeide tot Mozes: Strek uw hand uit over de zee, dat de wateren wederkeren over de Egyptenaars, over hun wagenen en over hun ruiters. Toen strekte Mozes zijn hand uit over de zee; en de zee kwam weder, tegen het naken van den morgenstond, tot haar kracht; en de Egyptenaars vluchtten die tegemoet; en de HEERE stortte de Egyptenaars in het midden der zee. Want als de wateren wederkeerden, zo bedekten zij de wagenen en de ruiters van het ganse heir van Farao, dat hen nagevolgd was in de zee; er bleef niet een van hen over. Maar de kinderen Israels gingen op het droge, in het midden der zee; en de wateren waren hun een muur, aan hun rechter hand en aan hun linkerhand. Alzo verloste de HEERE Israel aan dien dag uit de hand der Egyptenaren; en Israel zag de Egyptenaren dood aan den oever der zee. Ook zag Israel de grote hand, die de HEERE aan de Egyptenaren bewezen had; en het volk vreesde den HEERE, en geloofde in den HEERE, en aan Mozes, Zijn knecht.

Bekijk het op de site van het museum