Ọba akwụkwọ ihe ọmụma › Nri na ihe ọṅụṅụ
Nri na ihe ọṅụṅụ
Mmanya
Hibru yayin, tirosh (mmanya ọhụrụ) · Griik oinos · ihe ọṅụṅụ kwa ụbọchị
Mmanya bụ ihe ọṅụṅụ kwa ụbọchị nʼala Baịbụl. Ndị mmadụ na Caucasus na-eme ya ihe dị ka 6000 BC, o rukwara Ijipt tupu 3000 BC. A na-ewe mkpụrụ vaịnị na ngwụcha oge okpomọkụ, bulaa ha na nkata gaa nʼebe ịzọcha mmanya, nke na-abụkarị olulu na-adịghị omimi e gwuru nʼime nkume, ebe ndị ikom na ndị inyom ji abụ na mkpu zọchaa ha (Aịzaya 16:10). Mmiri ya na-asọba nʼolulu dị nʼokpuru, malite ito nʼime ụbọchị ole na ole nʼihi okpomọkụ. Mgbe akpụkpọ na alaka nta dasịrị nʼala, e kpochapụrụ mmanya ahụ, chekwaa ya nʼite ụrọ maọbụ na karama akpụkpọ ewu; mmanya ọhụrụ na-aba na karama akpụkpọ ọhụrụ, nʼihi na ndị ochie ga-agbawa (Matiu 9:17).
Hibru nwere ọtụtụ okwu maka mmanya, okwu maka oriri pụtakwara “ịṅụ ihe” nʼezie. A pụrụ ịgwakọta mmanya na ihe na-esi isi ụtọ (Abụ nke Abụ 8:2), mmanya gbara ụka ghọkwara mmanya viniga. Ndị Griik na ndị Rom gwakọtara mmanya ha na mmiri. Ma Izrel mere otu a nʼoge Agba Ochie bụ arụmụka, ma ka ọ na-erule oge Mishnah, mmiri ụzọ abụọ maọbụ atọ maka otu ụzọ mmanya bụ ihe a na-emekarị.
Amaokwu ndị dị mkpa
Noa, onye ọrụ ubi, bidoro ịkụ ubi vaịnị a gbara ogige. Mgbe ọ ṅụrụ mmanya si nʼubi a, ṅụbiga ya oke, ọ gbaara ọtọ dinaa ala nʼime ụlọ ikwu ya.“Ma osisi vaịnị ahụ zara sị ha, ‘Ọ bụrụ na m ekwere ịbụ eze unu, ọ pụtara na m ga-akwụsị ịmịpụta mkpụrụ osisi e ji eme mmanya nke na-enye Chineke na ụmụ mmadụ obi ụtọ, nọọ ọnọdụ ifegharị alaka m nʼelu osisi ndị ọzọ?’mmanya nke na-enye obi mmadụ aṅụrị, mmanụ nke na-eme ka ihu na-egbupụ amụma, na achịcha nke na-enye ya ume nʼobi.Ewepụla ọṅụ na obi ụtọ site nʼubi na-amị mkpụrụ ọma, ọ dịghị onye na-abụ maọbụ tie mkpu ọṅụ nʼubi vaịnị a gbara ogige; ọ dịkwaghị onye na-azọchapụta mmanya m vaịnị nʼebe ịzọcha mmanya; nʼihi na emeela m ka iti mkpu ọṅụ niile kwụsị.Ọ dịkwaghị onye ga-etinye mmanya ọhụrụ nʼime karama akpụkpọ ochie, nʼihi na karama ochie ahụ ga-agbawa mee ka mmanya ọhụrụ ahụ wufuo. Kama ọ dị mma itinye mmanya ọhụrụ nʼime karama akpụkpọ ọhụrụ, nke ga-echekwa ha abụọ nke ọma.”Mgbe ahụ onyeisi oche ahụ detụrụ mmiri ahụ e mere ka ọ ghọọ mmanya ọnụ. Ọ mataghị ebe o siri pụta (ma ndị na-eje ozi, ndị kutere mmiri ahụ matara), onyeisi oche ahụ kpọpụtara onye ahụ na-alụ nwunye ọhụrụ iche sị ya, “Nʼoge mmemme ọbụla, a na-ebu ụzọ buputa mmanya dị ụtọ, ma bupụtakwa nke na-adịghị ụtọ nʼikpeazụ, mgbe ndị mmadụ ṅụjuchara afọ, ma i chebere mmanya dị ụtọ buputa ya ugbu a.”Isi mmalite
E megharịrị ma mee ka ọ dị mkpụmkpụ site na Tyndale Open Bible Dictionary · CC BY-SA 4.0
Tyndale Open Bible Dictionary © 2023 Tyndale House Publishers · CC BY-SA 4.0 — Wine; Food and Food Preparation: Fruits, Nuts, and Wine
E megharịrị site na Tyndale Open Bible Dictionary: a họọrọ isiokwu, mee ka ha dị mkpụmkpụ ma kọgharịa ha nʼokwu anyị (naanị akụkọ ihe mere, okike na ndụ kwa ụbọchị) ma, nʼasụsụ ndị ọzọ na-abụghị Bekee, igwe sụgharịrị ha. Ọrụ mbụ nke Tyndale House Publishers dị nʼefu na tyndaleopenresources.com.
