Sắc tía và sắc đỏ

Thuốc nhuộm đắt nhất của thế giới cổ đại lấy từ ốc biển murex ở miền đông Địa Trung Hải. Một tuyến của con ốc cho ra một chất lỏng mà khi gặp không khí đổi từ trắng ngả vàng sang đỏ, tím hay tía; màu “xanh” của Kinh Thánh (bản tiếng Việt: “tím”) là một sắc tím của cùng thứ thuốc nhuộm ấy. Ty-rơ và Si-đôn là những trung tâm lớn, và người ta đã tìm thấy những đống vỏ ốc nghiền lớn dọc bờ biển. Vì quá đắt, sắc tía là màu của vua chúa và người giàu — các vua Ma-đi-an (Các Quan Xét 8:26) và người giàu “mặc áo tía và áo bằng vải gai mịn” (Lu-ca 16:19).

Màu đỏ thắm và đỏ sẫm lấy từ con kermes, một loài côn trùng nhỏ sống trên một loại cây sồi. Bà mụ buộc một sợi chỉ điều vào cổ tay đứa trẻ sơ sinh Sê-rách (Sáng Thế Ký 38:28). Màu vàng lấy từ cây rum, màu vàng cam từ nhụy hoa nghệ tây, còn màu xanh lục thường do pha trộn nhiều thứ thuốc nhuộm; vải được nhuộm trong những thùng lớn. Tại Phi-líp, Phao-lô gặp Ly-đi, “quê ở thành Thi-a-ti-rơ, làm nghề buôn hàng sắc tía” (Công Vụ Các Sứ Đồ 16:14), một thành có phường thợ nhuộm. Theo một quan điểm, bà buôn sắc tía murex thật; theo quan điểm khác, đó là vải đỏ rẻ hơn nhuộm bằng rễ cây thiến thảo.