Ubiór i ozdoby
Purpura i szkarłat
hebr. argaman (purpura), shani (szkarłat) · gr. porphyra · barwniki ze ślimaków morskich i owadów
Najdroższy barwnik starożytnego świata pochodził od morskich ślimaków rozkolców ze wschodniej części Morza Śródziemnego. Gruczoł ślimaka dawał płyn, który na powietrzu zmieniał barwę z żółtawobiałej na czerwoną, fioletową lub purpurową; biblijny „błękit” był fioletowym odcieniem tego samego barwnika. Wielkimi ośrodkami były Tyr i Sydon, a wzdłuż wybrzeża znaleziono wielkie hałdy pokruszonych muszli. Ponieważ purpura była tak droga, nosili ją królowie i bogacze – królowie Midianu (Księga Sędziów 8,26) i bogacz, który „ubierał się w purpurę i bisior” (Ewangelia Łukasza 16,19).
Szkarłat i karmazyn otrzymywano z czerwca – małego owada żyjącego na pewnym gatunku dębu. Położna zawiązała szkarłatną nić na ręce nowo narodzonego Zeracha (Księga Rodzaju 38,28). Żółty barwnik dawał krokosz, pomarańczowożółty – szafran z kwiatów krokusa, a zielony zwykle mieszanka barwników; tkaninę farbowano w dużych kadziach. W Filippi Paweł spotkał Lidię „z miasta Tiatyry, sprzedającą purpurę” (Dzieje Apostolskie 16,14), miasta, w którym istniał cech farbiarzy. Według jednego poglądu sprzedawała prawdziwą purpurę z rozkolców, według innego – tańszą czerwoną tkaninę barwioną korzeniem marzanny.
Kluczowe wersety
Naklepali też złote blaszki i nacięli z nich nici do przetykania haftem błękitnej tkaniny, purpury, karmazynu i bisioru.I waga tych złotych kolczyków, o które poprosił, wyniosła tysiąc siedemset syklów złota, nie licząc klejnotów i wisiorków, i szkarłatnych szat, które nosili królowie Midianu, i nie licząc łańcuchów, które były na szyjach ich wielbłądów.Bisior haftowany z Egiptu był twoim płótnem, z którego zrobiłeś swoje żagle; błękit i purpura z wysp Eliszy były twoim nakryciem.A gdy rodziła, jedno dziecko wytknęło rękę, a położna ujęła ją i zawiązała na ręce czerwoną nić, mówiąc: Ten wyszedł pierwszy.Był pewien bogaty człowiek, który ubierał się w purpurę i bisior i wystawnie ucztował każdego dnia.Przysłuchiwała się temu też pewna bogobojna kobieta, imieniem Lidia, z miasta Tiatyry, sprzedająca purpurę, której to serce otworzył Pan, aby uważnie słuchała tego, co mówił Paweł.Źródła
Na podstawie Tyndale Open Bible Dictionary, skrócone i opracowane · CC BY-SA 4.0
Tyndale Open Bible Dictionary © 2023 Tyndale House Publishers · CC BY-SA 4.0 — Dye, Dyeing, Dyer; Animals: Snail; Cloth and Cloth Manufacturing*: Cloth Dyes and Dyeing; Color; Thyatira; Lydia (Person)
Na podstawie Tyndale Open Bible Dictionary: hasła wybrane, skrócone i opowiedziane własnymi słowami (tylko historia, przyroda i codzienne życie), w językach innych niż angielski przetłumaczone maszynowo. Oryginał wydawnictwa Tyndale House Publishers jest dostępny bezpłatnie na tyndaleopenresources.com.