Aṣọ àti ọ̀ṣọ́
Elése àlùkò àti òdòdó
Èdè Heberu argaman (elése àlùkò), shani (òdòdó) · èdè Giriki porphyra · aró láti inú ìgbín òkun àti kòkòrò
Aró tí ó wọ́n jùlọ ní ayé àtijọ́ wá láti inú ìgbín òkun murex ti ìlà-oòrùn Òkun Mẹditaréníà. Ẹ̀yà ara kan nínú ìgbín náà ń mú omi kan jáde tí ó ń yí padà nínú afẹ́fẹ́ láti funfun-ìyeyè sí pupa, àlùkò tàbí elése àlùkò; “aláró” Bíbélì jẹ́ àwọ̀ àlùkò kan láti inú aró kan náà. Tire àti Sidoni ni ojúkò ńlá rẹ̀, a sì ti rí òkìtì ńlá ìkarahun tí a gún lẹ́bàá etí òkun. Nítorí pé ó wọ́n gan-an, àwọn ọba àti ọlọ́rọ̀ ló ń wọ elése àlùkò — àwọn ọba Midiani (Onidajọ 8:26) àti ọkùnrin ọlọ́rọ̀ “tí ó ń wọ aṣọ elése àlùkò àti aṣọ àlà dáradára” (Luku 16:19).
Àwọ̀ òdòdó àti pupa rẹ́rẹ́ wá láti ara kermes, kòkòrò kékeré kan tí ń gbé lórí irú igi óákù kan. Agbẹ̀bí kan so okùn òdòdó mọ́ ọrùn ọwọ́ Sera ọmọ tuntun (Gẹnẹsisi 38:28). Àwọ̀ ìyeyè wá láti safflower, ìyeyè-ọsàn láti saffron òdòdó crocus, àwọ̀ ewé sì sábà máa ń wá láti inú àdàlù aró; wọ́n ń pa aṣọ láró nínú ìkòkò ńlá. Ní Filipi, Paulu pàdé Lidia, “elése àlùkò, ará ìlú Tiatira” (Ìṣe 16:14), ìlú tí ó ní ẹgbẹ́ àwọn aláró. Gẹ́gẹ́ bí èrò kan, elése àlùkò murex tòótọ́ ló ń tà; gẹ́gẹ́ bí èrò mìíràn, aṣọ pupa tí ó dínwó tí a fi gbòǹgbò madder pa láró.
Àwọn ẹsẹ pàtàkì
Ó sì lu wúrà náà di ewé fẹ́lẹ́fẹ́lẹ́, ó sì tún gé e láti fi ṣe iṣẹ́ sí aṣọ aláró, ti elése àlùkò, ti òdòdó, àti sínú ọ̀gbọ̀ dáradára, iṣẹ́ ọlọ́nà.Ìwọ̀n òrùka wúrà tí ó béèrè fún tó ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀sán (1,700) ìwọ̀n ṣékélì, láìka àwọn ohun ọ̀ṣọ́ àti ohun sísorọ̀ tí ó wà lára ìlẹ̀kẹ̀ ọrùn àti aṣọ elése àlùkò tí àwọn ọba Midiani ń wọ̀ tàbí àwọn ẹ̀wọ̀n tí ó wà ní ọrùn àwọn ìbákasẹ wọn.Ọ̀gbọ̀ dáradára aṣọ iṣẹ́ ọnà abẹ́rẹ́ láti Ejibiti wá ni èyí tí ìwọ ta láti fi ṣe àsíá ọkọ̀ rẹ; aṣọ aláró àti elése àlùkò láti erékùṣù ti Eliṣa ni èyí tí a fi bò ó.Bí ó sì ti ń bímọ, ọ̀kan nínú àwọn ọmọ náà na ọwọ́ jáde; agbẹ̀bí sì so okùn òdòdó mọ́ ọmọ náà ní ọrùn ọwọ́. Ó sì wí pé, “Èyí ni o kọ́kọ́ jáde.”“Ǹjẹ́ ọkùnrin ọlọ́rọ̀ kan wà, tí ó ń wọ aṣọ elése àlùkò àti aṣọ àlà dáradára, a sì máa jẹ dídùndídùn lójoojúmọ́.Àti obìnrin kan tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Lidia, elése àlùkò, ará ìlú Tiatira, ẹni tí ó sin Ọlọ́run, ó gbọ́ ọ̀rọ̀ wa, ọkàn ẹni tí Olúwa ṣí láti fetísí ohun tí a tí ẹnu Paulu sọ.Orísun
A mú un bá a mu, a sì ké e kúrú láti Tyndale Open Bible Dictionary · CC BY-SA 4.0
Tyndale Open Bible Dictionary © 2023 Tyndale House Publishers · CC BY-SA 4.0 — Dye, Dyeing, Dyer; Animals: Snail; Cloth and Cloth Manufacturing*: Cloth Dyes and Dyeing; Color; Thyatira; Lydia (Person)
A mú un bá a mu láti Tyndale Open Bible Dictionary: a yan àwọn àpilẹ̀kọ, a ké wọn kúrú, a sì tún wọn sọ ní ọ̀rọ̀ ara wa (ìtàn, ìṣẹ̀dá àti ìgbésí ayé ojoojúmọ́ nìkan), àti ní àwọn èdè yàtọ̀ sí Gẹ̀ẹ́sì, ẹ̀rọ ló túmọ̀ wọn. Iṣẹ́ àkọ́kọ́ ti Tyndale House Publishers wà lọ́fẹ̀ẹ́ ní tyndaleopenresources.com.
