Lewiatan i Behemot

Rozdziały 40–41 Księgi Hioba opisują dwa potężne stworzenia: Behemota, który je trawę jak wół i leży wśród trzcin rzeki, oraz Lewiatana, którego nie da się złowić na haczyk. W Psalmie 104 Lewiatan igra w morzu, a Psalm 74 i 27. rozdział Księgi Izajasza mówią o wielogłowym wężu morskim. Imię Behemot to forma liczby mnogiej hebrajskiego słowa „zwierzę” – jakby mówiło „zwierzę nad zwierzętami”.

Jak je rozumieć, pozostaje sporne. Według jednego poglądu poeta opisuje prawdziwe zwierzęta: Behemot to hipopotam, a Lewiatan to krokodyl, oba dobrze znane w Egipcie; inni proponowali słonia lub wieloryba. Według innego poglądu są to stworzenia poetyckie, wspólne szerszemu światu starożytnemu: teksty z Ugarit (XIV–XIII wiek p.n.e.) opowiadają o Lotanie, „wężu skręconym” o siedmiu głowach, słowami bardzo bliskimi Księdze Izajasza 27,1. Niektórzy czytelnicy widzą w nich wymarłe gady, takie jak dinozaury. Późniejsza tradycja żydowska głosiła, że Lewiatan i Behemot zostaną podani na uczcie u kresu dni, a Thomas Hobbes nazwał swoją książkę o państwie „Lewiatan” (1651).