Balaam i anioł

Dirck Coornhert · 1554
National Gallery of Art, Waszyngton

Dirck Coornhert z Haarlemu, rytownik, który był także pisarzem i uczonym, wykonał tę grafikę w 1554 roku według projektu Maartena van Heemskercka; wydał ją w Antwerpii Hieronymus Cock. Arkusz to lewa połowa grafiki odbitej z dwóch płyt.

Heemskerck, który spędził lata w Rzymie, umieścił historię wśród rzymskich ruin: łuków, kolumn, posągów w niszach i murów porośniętych winoroślą. Oślica pada na kolana przed aniołem w rozbłysku światła, a Balaam unosi kij, by ją uderzyć.

Z tekstu

Anioł PANA z dobytym mieczem (Księga Liczb 22,23)

Wąska droga między winnicami, z murem po obu stronach (Księga Liczb 22,24)

Oślica kładąca się pod Balaamem i Balaam bijący ją (Księga Liczb 22,27)

Od artysty

Ruiny starożytnego Rzymu zamiast drogi w Moabie

Antyczne posągi stojące w niszach

Anioł unoszący się na obłoku światła

Nazwiska wydawcy i rytownika wyryte na skale

Szczegóły

Balaam

Jeździec w turbanie unosi kij, by bić oślicę.

Oślica

Oślica pada na kolana na ścieżce.

Anioł

Skrzydlata postać z mieczem nadlatuje na obłoku światła.

Mury winnic

Nad murami zwisają ciężkie kiście winogron.

Rzymskie ruiny

Wielkie rozbite sklepienie i łuki porośnięte roślinami.

Nazwiska na skale

Nazwisko Cocka, rok 1554 i monogram Coornherta „DVC”.

Dirck Volckertsz. Coornhert, Dutch, 1522–1590, after Maarten van Heemskerck. National Gallery of Art, Washington (Gift of the Estate of Leo Steinberg, 2011.139.57) · Etching and engraving [left plate of 2 plates] on laid paper · NGA Open Access: "Images of these works are available free of charge for any use, commercial or non-commercial, under Creative Commons Zero (CC0)." (NGA open data: published_images.csv openaccess = 1)

Wersety

Lb 22:22–31I zapłonął gniew Boga, że on poszedł; i stanął Anioł PANA na drodze jako przeciwnik. On zaś jechał na swojej oślicy i z nim dwaj jego słudzy. A gdy oślica zobaczyła Anioła PANA stojącego na drodze z obnażonym mieczem w ręku, zboczyła z drogi i poszła w pole. Balaam zaś bił oślicę, aby ją zawrócić na drogę. Wtedy Anioł PANA stanął na ścieżce między winnicami, a płot był z jednej i z drugiej strony. A gdy oślica zobaczyła Anioła PANA, przyparła do muru i przygniotła do niego nogę Balaama; a on znowu ją bił. Potem Anioł PANA poszedł dalej i stanął w ciasnym miejscu, gdzie nie można go było wyminąć ani z prawej, ani z lewej strony; A gdy oślica zobaczyła Anioła PANA, padła pod Balaamem. Wtedy Balaam bardzo się rozgniewał i bił oślicę kijem. Wtedy PAN otworzył usta tej oślicy, a ona powiedziała do Balaama: Cóż ci uczyniłam, że już trzy razy mnie zbiłeś? Balaam odpowiedział oślicy: Ponieważ drwisz ze mnie. Gdybym miał miecz w ręku, teraz bym cię zabił. Oślica powiedziała do Balaama: Czy nie jestem twoją oślicą, na której jeździsz, odkąd mnie dostałeś aż do dziś? Czy miałam zwyczaj tak tobie czynić? A on odpowiedział: Nie. Wówczas PAN otworzył oczy Balaama i zobaczył Anioła PANA stojącego na drodze z obnażonym mieczem w ręku; i pochylił się, i upadł na twarz.