Iṣẹ́ àti ọnà
Agbowó òde
Èdè Giriki telōnēs (“publican” nínú KJV) · ń gba owó ibodè àti owó orí fún Romu àti Herodu
Owó orí ti pẹ́ ní ilẹ̀ Bíbélì: ẹkùn méjìlá Solomoni ń bọ́ ààfin rẹ̀, àwọn baálẹ̀ Persia ń san iye tí a ti fi lélẹ̀ fún ọba, àwọn ilẹ̀ ọba sì ń béèrè ìsákọ́lẹ̀. Lábẹ́ àwọn ọba Giriki àti lẹ́yìn náà àwọn ará Romu, wọ́n ń ta ẹ̀tọ́ láti gba ọ̀pọ̀ owó orí fún ẹni tí ó bá san jùlọ. Ó ń san iye tí wọ́n fohùn ṣọ̀kan lé fún àwọn aláṣẹ, ó sì ń pa ohunkóhun tí ó bá lè gbà ju bẹ́ẹ̀ lọ mọ́, àwọn aṣojú rẹ̀ sì ń bójú tó ibùdó owó ibodè àti owó ọjà. Yàtọ̀ sí owó orí lórí irè oko àti owó orí ẹnì kọ̀ọ̀kan, owó ibodè wà lórí èbúté, ọjà títà àti ogún. Gbogbo ọkùnrin Júù láti ẹni ogún ọdún sókè tún ń san ààbọ̀ ṣékélì lọ́dún fún tẹmpili — “owó idẹ méjì tó jẹ́ owó tẹmpili” (Matiu 17:24).
Matiu, tí a tún ń pè ní Lefi, jókòó ní ibùdó àwọn agbowó òde ní Kapernaumu, lórí ọ̀nà òwò, ó sì ń gba owó ibodè fún Herodu Antipa (Matiu 9:9). Sakeu ti Jeriko, ìlú kan lórí ọ̀nà òwò pàtàkì, jẹ́ “olórí agbowó òde kan, ó sì jẹ́ ọlọ́rọ̀” (Luku 19:2). Nítorí pé ọ̀pọ̀ agbowó òde ń gbà ju ohun tí ó yẹ lọ, tí wọ́n sì ń sin agbára tí ń ṣàkóso, wọ́n jẹ́ ẹni ìkórìíra, àwọn ènìyàn sì ń sọ̀rọ̀ nípa “àwọn agbowó òde àti àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀” lẹ́ẹ̀kan náà. Nígbà tí àwọn agbowó òde béèrè lọ́wọ́ Johanu Onítẹ̀bọmi ohun tí wọn yóò ṣe, ó sọ fún wọn pé, “Ẹ má ṣe fi agbára gbà jù bí a ti rán yín lọ mọ́” (Luku 3:13).
Àwọn ẹsẹ pàtàkì
Nígbà tí Jesu àti àwọn ọmọ-ẹ̀yìn rẹ̀ sì dé Kapernaumu, àwọn agbowó òde tí ń gba owó idẹ méjì tó jẹ́ owó tẹmpili tọ Peteru wá wọ́n sì bí i pé, “Ǹjẹ́ olùkọ́ yín ń san owó tẹmpili?”Bí Jesu sì ti ń rékọjá láti ibẹ̀ lọ, o rí ọkùnrin kan ti à ń pè ní Matiu, ó jókòó ní ibùdó àwọn agbowó òde, ó sì wí fún un pé, “Máa tọ̀ mí lẹ́yìn,” Matiu sì dìde, ó ń tọ̀ ọ́ lẹ́yìn.Lefi sì ṣe àsè ńlá kan fún Jesu ní ilé rẹ̀, ọ̀pọ̀ àwọn agbowó òde àti àwọn mìíràn sì ń jẹun pẹ̀lú wọn. Ṣùgbọ́n àwọn Farisi, àwọn olùkọ́ òfin tí ó jẹ́ ara wọn fi ẹ̀sùn kan àwọn ọmọ-ẹ̀yìn pe, “Èéṣe tí ẹ̀yin fi ń jẹun tí ẹ sì ń mú pẹ̀lú àwọn agbowó òde àti àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀.”Àwọn agbowó òde sì tọ̀ ọ́ wá láti ṣe ìtẹ̀bọmi lọ́dọ̀ rẹ̀, wọ́n sì bi í pé, “Olùkọ́, kí ni àwa ó ha ṣe?” Ó sì wí fún wọn pé, “Ẹ má ṣe fi agbára gbà jù bí a ti rán yín lọ mọ́.”Sì kíyèsi i, ọkùnrin kan wà tí a ń pè ní Sakeu, ó sì jẹ́ olórí agbowó òde kan, ó sì jẹ́ ọlọ́rọ̀.Sakeu sì dìde, ó sì wí fún Olúwa pé, “Wò ó, Olúwa, ààbọ̀ ohun ìní mi ni mo fi fún tálákà; bí mo bá sì fi èké gba ohun kan lọ́wọ́ ẹnikẹ́ni, èmi san án padà ní ìlọ́po mẹ́rin!”Orísun
A mú un bá a mu, a sì ké e kúrú láti Tyndale Open Bible Dictionary · CC BY-SA 4.0
Tyndale Open Bible Dictionary © 2023 Tyndale House Publishers · CC BY-SA 4.0 — Tax Collector; Tax, Taxation; Matthew (Person); Zacchaeus; Publican*
A mú un bá a mu láti Tyndale Open Bible Dictionary: a yan àwọn àpilẹ̀kọ, a ké wọn kúrú, a sì tún wọn sọ ní ọ̀rọ̀ ara wa (ìtàn, ìṣẹ̀dá àti ìgbésí ayé ojoojúmọ́ nìkan), àti ní àwọn èdè yàtọ̀ sí Gẹ̀ẹ́sì, ẹ̀rọ ló túmọ̀ wọn. Iṣẹ́ àkọ́kọ́ ti Tyndale House Publishers wà lọ́fẹ̀ẹ́ ní tyndaleopenresources.com.