Akọ̀wé

Ènìyàn díẹ̀ ló mọ̀ọ́kà tí ó sì mọ̀ọ́kọ ní Israẹli àtijọ́, nítorí náà àwọn akọ̀wé ń kọ̀wé fún wọn: àdéhùn àti ìwé ilẹ̀, lẹ́tà, ìwé ẹ̀rí sísan owó àti àkọsílẹ̀ orúkọ. Akọ̀wé kan lè jókòó ní ẹnu-bodè ìlú láti kọ̀wé fún àwọn tí kò mọ̀ọ́kọ. Àwọn ọba ní akọ̀wé ọba, ìjòyè gíga kan tí ń pa àkọsílẹ̀ mọ́, tí ń gbani nímọ̀ràn, tí ó sì ń bójú tó owó — Seraiah ní ìgbà Dafidi, Ṣebna ní ìgbà Hesekiah, Ṣafani ní ìgbà Josiah. Wọ́n ń kọ́ ọnà náà gẹ́gẹ́ bí ọmọ-iṣẹ́ lọ́dọ̀ olùkọ́, ní ìbẹ̀rẹ̀ nínú àwọn ìdílé akọ̀wé (1 Kronika 2:55). Wọ́n ń fi kálámù esùsú àti tàdáwà èédú kọ̀wé sórí òrépèté tàbí awọ, wọ́n sì ń fi ọ̀bẹ gé ìwé kíká (Jeremiah 36:23).

Baruku kọ ọ̀rọ̀ Jeremiah sílẹ̀ bí ó ti ń sọ ọ́ fún un: “èmi sì fi tàdáwà kọ wọ́n sínú ìwé náà” (Jeremiah 36:18). Paulu náà ń sọ lẹ́tà fún àwọn tí ń kọ ọ́: Tertiu kọ ìwé Romu sílẹ̀ (Romu 16:22), Paulu sì fi ọwọ́ ara rẹ̀ kọ ìkíni kún un. Lẹ́yìn ìgbèkùn, ọ̀rọ̀ náà wá túmọ̀ sí ọ̀mọ̀wé nínú Òfin Mose — Esra jẹ́ “Olùkọ́ tí ó ní ìmọ̀ ìjìnlẹ̀ nípa òfin Mose” (Esra 7:6). Ní ìgbà Májẹ̀mú Tuntun, àwọn akọ̀wé ń ṣe ẹ̀dà Òfin, wọ́n ń kọ́ni ní i, wọ́n sì ń ṣàlàyé rẹ̀; ọ̀pọ̀ nínú wọn ní àjọṣe pẹ̀lú àwọn Farisi, àwọn kan sì wà nínú Sanhedrin, ìgbìmọ̀ gíga àwọn Júù. Àwọn ènìyàn ń kí wọn ní “Rabbi”, wọ́n sì ń wọ aṣọ gígùn (Marku 12:38).