Gbẹ́nàgbẹ́nà àti akọ́lé

Ilé ní Israẹli sábà máa ń kéré, pẹ̀lú yàrá yí àgbàlá ká àti òrùlé pẹrẹsẹ tí a tẹ́ sórí ìtí igi, àwọn ìdílé lásán sì sábà máa ń kọ́ ọ fúnra wọn. Gbẹ́nàgbẹ́nà ló ń ṣe ìlànà igi ilé, ìtí òrùlé, ìlẹ̀kùn àti fèrèsé. Iṣẹ́ ńlá — ààfin, tẹmpili, odi ìlú — nílò àwọn ọ̀jọ̀gbọ́n, àwọn gbẹ́nàgbẹ́nà sì ń ṣiṣẹ́ pọ̀ pẹ̀lú àwọn ọ̀mọ̀lé àti àwọn agékúta (2 Ọba 12:11–12). Fún ààfin Dafidi, àwọn oníṣẹ́ ọnà àti igi kedari wá láti Tire, igi fún tẹmpili kejì sì tún gba ojú òkun wá láti Lebanoni sí Joppa (Esra 3:7). Isaiah ka irinṣẹ́ oníṣẹ́ igi: okùn ìwọ̀n, ohun ìsàmì, ìfà àti kọ́ńpáàsì (Isaiah 44:13).

Nínú Ìyìnrere, a pe Jesu ní “Gbẹ́nàgbẹ́nà náà” (Marku 6:3) àti “ọmọ gbẹ́nàgbẹ́nà” (Matiu 13:55). Ọ̀rọ̀ Giriki náà tektōn túmọ̀ sí akọ́lé tàbí oníṣẹ́ ọnà, nígbà púpọ̀ nínú igi ṣùgbọ́n nínú òkúta pẹ̀lú. Gẹ́gẹ́ bí èrò kan, igi ni Josẹfu àti Jesu fi ń ṣiṣẹ́ ní pàtàkì; gẹ́gẹ́ bí èrò mìíràn, wọ́n jẹ́ akọ́lé ní ọ̀nà tí ó gbòòrò jù, àwọn onímọ̀ kan sì dábàá pé wọ́n rí iṣẹ́ ní Sepphoris tí ó wà nítòsí, tí Herodu Antipa ń tún kọ́ ní àkókò náà. Àṣà kan tí Justin Martyr kọ sílẹ̀ ní ọ̀rúndún kejì sọ pé Jesu ń ṣe ohun ìtúlẹ̀ àti àjàgà.