Toorn

De Bijbel noemt niet elke toorn een zonde. “Wordt toornig, en zondigt niet,” schrijft Paulus; “de zon ga niet onder over uw toornigheid” (Efeziërs 4:26), en Markus vertelt hoe Jezus zijn critici aankeek: “als Hij hen met toorn rondom aangezien had, meteen bedroefd zijnde over de verharding van hun hart” (Markus 3:5). Waartegen de Bijbel waarschuwt, is toorn die op hol slaat: “Een zot laat zijn gansen geest uit, maar de wijze wederhoudt dien achterwaarts” (Spreuken 29:11); “Een zacht antwoord keert de grimmigheid af” (Spreuken 15:1); ieder mens moet “traag tot toorn” zijn (Jakobus 1:19). Jezus stelde toorn op een broeder naast moord (Mattheüs 5:21–22). Kains toorn eindigde in de eerste doodslag (Genesis 4:5–8), en Saul, woedend over het lied van de vrouwen, wierp later zijn spies naar David (1 Samuël 18:10–11).

Gregorius de Grote onderscheidde toorn die door ijver voor het goede gewekt wordt van toorn die verblindt. Er werd geduld tegenover gesteld. In de Psychomachia van de dichter Prudentius, rond 405, werpt Toorn haar speren naar de kalme Geduld, en wanneer die onschadelijk neervallen, vernietigt zij zichzelf in haar woede. Dantes toornigen gaan op het derde terras door zwarte, bijtende rook. Kunstenaars beeldden Toorn uit als een gewapende figuur met een zwaard, soms rijdend op een beer.