De Bijbel in de kunst · Openbaring

Apocalyps: Johannes voor de troon

Dürer · 1511
The Cleveland Museum of Art

De derde houtsnede van Dürers Apocalyps (gesneden ca. 1496–98, deze afdruk gedrukt in 1511) zet de hemel boven een gewoon Duits landschap.

Door een open deur zit Degene op de troon tussen zeven brandende fakkels, met de vier dieren naast Hem en de gekroonde ouderlingen op rijen zetels. Een Lam met veel hoorns reikt naar het boek op Zijn schoot, terwijl beneden op een wolk een ouderling met Johannes spreekt. Daaronder liggen een meer, een kasteel en een stad stil in de zon.

Uit de tekst

“een deur was geopend in den hemel” en een troon met Een daarop gezeten (Openbaring 4:1–2)
Vier en twintig ouderlingen met gouden kronen en vier dieren — leeuw, kalf, mens en arend (Openbaring 4:4, 4:7)
Het Lam neemt het boek, en een ouderling zegt tot Johannes: “Ween niet” (Openbaring 5:5–7)

Van de kunstenaar

Een werkelijk landschap onder het gezicht, met een omgracht kasteel en een stad aan een meer
De boekrol getekend als een gebonden boek

Details

De open deur

Een zware houten deur met ijzeren scharnieren staat open aan de linkerrand.

De troon

Zeven fakkels branden boven de troon; een gehoornd Lam reikt omhoog naar het boek.

Johannes en de ouderling

Johannes knielt op een wolk; een gekroonde ouderling neemt zijn hand.

De wereld beneden

Een kasteel met een hoge ronde toren staat aan een meer.

Albrecht Dürer, German, 1471–1528. The Cleveland Museum of Art (Gift of The Print Club of Cleveland, 1922.94.4) · Woodcut · Cleveland Museum of Art Open Access: Collection API record "share_license_status": "CC0" (Creative Commons Zero, https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/).

De verzen

Openb 4:1–11Na dezen zag ik, en ziet, een deur was geopend in den hemel; en de eerste stem, die ik gehoord had, als van een bazuin, met mij sprekende, zeide: Kom hier op, en Ik zal u tonen, hetgeen na dezen geschieden moet. En terstond werd ik in den geest; en ziet, er was een troon gezet in den hemel, en er zat Een op den troon. En Die daarop zat, was in het aanzien den steen Jaspis en Sardius gelijk; en een regenboog was rondom den troon, in het aanzien der steen Smaragd gelijk. En rondom den troon waren vier en twintig tronen; en op de tronen zag ik de vier en twintig ouderlingen zittende, bekleed met witte klederen, en zij hadden gouden kronen op hun hoofden. En van den troon gingen uit bliksemen, en donderslagen, en stemmen; en zeven vurige lampen waren brandende voor den troon, welke zijn de zeven geesten Gods. En voor den troon was een glazen zee, kristal gelijk. En in het midden des troons, en rondom den troon, vier dieren, zijnde vol ogen van voren en van achteren. En het eerste dier was een leeuw gelijk, en het tweede dier een kalf gelijk, en het derde dier had het aangezicht als een mens, en het vierde dier was een vliegenden arend gelijk. En de vier dieren hadden elkeen voor zichzelven zes vleugelen rondom, en waren van binnen vol ogen; en hebben geen rust dag en nacht, zeggende: Heilig, heilig, heilig is de Heere God, de Almachtige, Die was, en Die is, en Die komen zal. En wanneer de dieren heerlijkheid, en eer, en dankzegging gaven Hem, Die op den troon zat, Die in alle eeuwigheid leeft; Zo vielen de vier en twintig ouderlingen voor Hem, Die op den troon zat, en aanbaden Hem, Die leeft in alle eeuwigheid, en wierpen hun kronen voor den troon, zeggende: Gij Heere, zijt waardig te ontvangen de heerlijkheid, en de eer, en de kracht; want Gij hebt alle dingen geschapen, en door Uw wil zijn zij, en zijn zij geschapen.

Openb 5:1–8En ik zag in de rechter hand Desgenen, Die op den troon zat, een boek, geschreven van binnen en van buiten, verzegeld met zeven zegelen. En ik zag een sterken engel, uitroepende met een grote stem: Wie is waardig het boek te openen, en zijn zegelen open te breken? En niemand in den hemel, noch op de aarde, noch onder de aarde, kon het boek openen, noch hetzelve in zien. En ik weende zeer, dat niemand waardig gevonden was, om dat boek te openen, en te lezen, noch hetzelve in te zien. En een van de ouderlingen zeide tot mij: Ween niet; zie, de Leeuw, Die uit den stam van Juda is, de Wortel Davids, heeft overwonnen, om het boek te openen, en zijn zeven zegelen open te breken. En ik zag, en ziet, in het midden van den troon, en van de vier dieren, en in het midden van de ouderlingen, een Lam, staande als geslacht, hebbende zeven hoornen, en zeven ogen; dewelke zijn de zeven geesten Gods, die uitgezonden zijn in alle landen. En Het kwam, en heeft het boek genomen uit de rechter hand Desgenen, Die op den troon zat. En als Het dat boek genomen had, vielen de vier dieren en de vier en twintig ouderlingen voor het Lam neder, hebbende elk citeren en gouden fiolen, zijnde vol reukwerks, welke zijn de gebeden der heiligen.

Bekijk het op de site van het museum