De Bijbel in de kunst · Genesis

Jozef maakt zich aan zijn broeders bekend

Gustave Doré · 1866 (designs for La Sainte Bible, Tours); this printing 1873–1874
Nationale Bibliotheek van Polen, Warschau

Weer plaatst Doré het verhaal van Jozef in een Egyptische tempel: rijen gebeeldhouwde zuilen, sfinxen en een poort met stenen gezichten erboven. Licht valt aan het verre einde door een opening in het dak naar binnen en valt op de figuren in het midden.

Jozef staat op de trappen in rijke gewaden en met een halssnoer, zijn armen wijd open. Zijn broeders dringen om hem heen: sommigen knielen en verbergen hun gezicht, een omhelst hem, anderen strekken hun handen uit. Links kijken twee sfinxen toe, en een man wendt zich af met zijn hoofd in zijn handen.

Uit de tekst

“Ik ben Jozef, uw broeder, dien gij naar Egypte verkocht hebt.” (Genesis 45:4)
“En hij kuste al zijn broederen, en hij weende over hen” (Genesis 45:15)
Eerst konden zij hem niet antwoorden, want zij waren verschrikt (Genesis 45:3)

Van de kunstenaar

Sfinxen en een poort met Hathorkoppen, nagevolgd naar Egyptische tempels
Jozef met juwelen en een Egyptisch hoofddeksel

Details

Jozef

Hij staat op de trappen met wijd geopende armen.

De omhelzing

Een broeder knielt en houdt hem vast, het hoofd gebogen.

Sfinxen

Twee stenen sfinxen bewaken de linkerkant.

De poort

Een grote poort met stenen gezichten erboven.

Gustave Doré, French, 1832–1883. National Library of Poland (Biblioteka Narodowa), Warsaw — «Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu», vol. 1, Warsaw: M. Glücksberg, 1873 (acc. 75.267 A), tabl. 28 · Wood engraving after Gustave Doré’s design · National Library of Poland (Polona): the record of the volume gives the licence «Domena Publiczna» (Public Domain), «copyrightProtected»: false; the scan was uploaded to Wikimedia Commons by the library itself («Polona Upload», GLAM-Wiki partnership: “This file was uploaded to Wikimedia Commons as part of a GLAM-Wiki partnership between the National Library of Poland and Wikimedia Polska”), linking its Polona record.

De verzen

Gen 45:1–15Toen kon zich Jozef niet bedwingen voor allen, die bij hem stonden, en hij riep: Doet alle man van mij uitgaan! En er stond niemand bij hem, als Jozef zich aan zijn broederen bekend maakte. En hij verhief zijn stem met wenen, zodat het de Egyptenaren hoorden, en dat het Farao's huis hoorde. En Jozef zeide tot zijn broederen: Ik ben Jozef! leeft mijn vader nog? En zijn broeders konden hem niet antwoorden; want zij waren verschrikt voor zijn aangezicht. En Jozef zeide tot zijn broederen: Nadert toch tot mij! En zij naderden. Toen zeide hij: Ik ben Jozef, uw broeder, dien gij naar Egypte verkocht hebt. Maar nu, weest niet bekommerd, en de toorn ontsteke niet in uw ogen, omdat gij mij hierheen verkocht hebt; want God heeft mij voor uw aangezicht gezonden, tot behoudenis des levens. Want het zijn nu twee jaren des hongers in het midden des lands; en er zijn nog vijf jaren, in welke geen ploeging noch oogst zijn zal. Doch God heeft mij voor uw aangezicht henen gezonden, om u een overblijfsel te stellen op de aarde, en om u bij het leven te behouden, door een grote verlossing. Nu dan, gij hebt mij herwaarts niet gezonden, maar God Zelf, Die mij tot Farao's vader gesteld heeft, en tot een heer over zijn ganse huis, en regeerder in het ganse land van Egypte. Haast u en trekt op tot mijn vader, en zegt het hem: Alzo zegt uw zoon Jozef: God heeft mij tot een heer over gans Egypteland gesteld; kom af tot mij, en vertoef niet. En gij zult in het land Gosen wonen, en nabij mij wezen, gij en uw zonen, en de zonen uwer zonen, en uw schapen, en uw runderen, en al wat gij hebt. En ik zal u aldaar onderhouden; want er zullen nog vijf jaren des hongers zijn, opdat gij niet verarmt, gij en uw huis, en alles wat gij hebt! En ziet, uw ogen zien het, en de ogen van mijn broeder Benjamin, dat mijn mond tot u spreekt. En boodschapt mijn vader al mijn heerlijkheid in Egypte, en alles wat gij gezien hebt; en haast u, en brengt mijn vader herwaarts af. En hij viel aan den hals van Benjamin, zijn broeder, en weende; en Benjamin weende aan zijn hals. En hij kuste al zijn broederen, en hij weende over hen; en daarna spraken zijn broeders met hem.

Bekijk het op de site van het museum