Ndị Ptolemy mere Alegzandria ebe etiti mmụta Griik. Ụlọ Akwụkwọ ya chịkọtara akwụkwọ mpịakọta site nʼọtụtụ ala, nʼelu agwaetiti Pharos ka ụlọ ọkụ oke osimiri dị ogologo karịa mita 100 guzokwara, otu nʼime Ihe Ịtụnanya Asaa nke ụwa ochie.
Ọba akwụkwọ ihe ọmụma › Nʼoge ahụ nʼụwa
narị afọ nke 3 BC · Alegzandria, Ijipt
Akwụkwọ Nsọ Hibru nʼasụsụ Griik: Septuagint
NʼAlegzandria, ebe ọtụtụ ndị Juu na-asụ Griik bi, a sụgharịrị akwụkwọ ise nke Mosis nʼasụsụ Griik — dịka ọdịnala si dị, site nʼaka ndị okenye iri asaa na abụọ maka eze Ptolemy II. Akwụkwọ ndị ọzọ sochiri nʼime narị afọ abụọ sochiri ya. Aha Diuteronomi, nke pụtara “iwu nke abụọ” nʼasụsụ Griik, si nʼotu o si sụgharịa Diuteronomi 17:18.
Mgbe ọ nọkwasịrị nʼocheeze dịka eze, ọ ga-esite nʼakwụkwọ iwu a ndị nchụaja bụ ndị Livayị na-edebe, depụtara onwe ya iwu a metụtara obibi ndụ ndị eze. Ihe ahụ o depụtara ka ọ ga-agụ mgbe niile na ndụ ya. Nke a ga-eme ka ọ mụta ịtụ egwu Onyenwe anyị Chineke ya, na ịgbaso ihe niile dị nʼiwu na ụkpụrụ ndị a. Ịgụ akwụkwọ iwu a mgbe niile ga-eme ka ọ mata na o nweghị ụzọ o si dị elu karịa ụmụnna ya. Ọ ga-emekwa ka ọ ghara iwezuga onwe ya site nʼiwu a nʼụzọ ọbụla. Mgbe ahụ, ya onwe ya, na ụmụ ụmụ ya ga-achị alaeze Izrel ogologo oge.Nʼotu oge ahụ nʼụwa
Mgbe Alegzanda Onye Ukwu gasịrị, ndị Ptolemy, ndị eze Griik nọ nʼAlegzandria, chịrị Ijipt, Griik ghọkwara asụsụ a na-asụkọ nʼọwụwa anyanwụ Mediterenịa. Septuagint (“Iri Asaa”) bụ Baịbụl ndị Juu na-asụ Griik ruo ọtụtụ narị afọ, ndị dere Agba Ọhụrụ na-ehotakwa ya mgbe mgbe. Nke a bụ ụwa nke narị afọ nke 3 BC.
Na Syracuse nʼagwaetiti Sicily, Archimedes chọpụtara iwu lever na ihe mere ihe ji ese nʼelu mmiri, gbakọọ pi nke ọma karịa onye ọbụla tupu ya. E gburu ya mgbe ndị Rom weghaara obodo ahụ nʼafọ 212 BC.
Nʼagha Punic nke Abụọ, Hannibal nke Carthage gafere ugwu Alps banye Itali ya na ndị agha na enyi agha, merie ndị Rom ugboro ugboro. Nʼikpeazụ Rom meriri, ghọọ ike kacha elu nʼọdịda anyanwụ Mediterenịa.
Nʼafọ 221 BC, eze Qin meriri steeti ikpeazụ na-asọ mpi, ghọọ Eze Ukwu Mbụ nke China jikọrọ ọnụ. O nyere ala ahụ niile otu ụdị ide ihe, otu ego na otu usoro ihe ọtụtụ, e likwara ya nso Xi’an nke taa ya na ndị agha oyiyi ụrọ hà ka mmadụ.
Eze ukwu Maurya bụ Ashoka mere ka a pịa iwu ya nʼelu nkume na ogidi na India niile, na-agba ume ka a ghara ime ihe ike ma lekọta mmadụ na anụmanụ. Otu nʼime ha kpọrọ aha Ptolemy II, eze nke nʼoge ya, dịka ọdịnala si dị, e bidoro Septuagint.
Nʼọhịa ugwu Guatemala, obodo Maya bụ El Mirador wuru La Danta, otu nʼime pyramid kacha ukwuu nʼụwa nʼịdị ukwu, jikọọ onwe ya na ndị agbata obi ya site nʼokporoụzọ e welitere elu.
Mgbe ndị Sarmatia si nʼọwụwa anyanwụ rapagidere ha, ndị Scythia laghachiri na Crimea wuo isi obodo ọhụrụ nʼebe ahụ, Neapolis nke ndị Scythia, nʼọnụ ọnụ Simferopol nke taa.