Các thư La-ki

Năm 1935, nhà khảo cổ người Anh J. L. Starkey tìm thấy 18 mảnh gốm có chữ (ostraca) — những mảnh gốm vỡ dùng để viết — trong một phòng lính gác cạnh cổng thành La-ki, phía tây nam Giê-ru-sa-lem. Chúng nằm trong một lớp tro từ đám cháy khi người Ba-by-lôn đốt thành, và năm 1938 người ta tìm thêm được ba mảnh nữa. Chúng được viết bằng mực đen với bút sậy hay bút gỗ, bằng chữ Hê-bơ-rơ thời ấy. Chỉ khoảng bảy mảnh còn đọc được thành bản văn liền mạch. Phần lớn do một sĩ quan tên Hô-sa-gia gửi từ một tiền đồn đến Ya’osh, cấp chỉ huy của ông tại La-ki.

Thư số 4 viết: “Chúng tôi đang canh tín hiệu lửa của La-ki … vì chúng tôi không thấy A-xê-ca.” Giê-rê-mi kể La-ki và A-xê-ca là hai thành bền vững cuối cùng còn lại của Giu-đa (Giê-rê-mi 34:7). Theo một quan điểm, A-xê-ca vừa thất thủ; theo quan điểm khác, chỉ là hôm ấy không nhìn thấy tín hiệu của nó. Thư số 6 than phiền rằng lời các quan chức “làm yếu tay” dân chúng — chính cụm từ Hê-bơ-rơ mà các quan trưởng dùng để nói về Giê-rê-mi (Giê-rê-mi 38:4: “làm cho tay của lính chiến … ra yếu đuối”). Thư số 3 nhắc đến một viên chỉ huy đi xuống Ê-díp-tô và một lời cảnh báo từ một tiên tri; tiên tri ấy là ai thì không ai biết.