Saul u wróżki z En-Dor

Gustave Doré · 1866 (designs for La Sainte Bible, Tours); this printing 1873–1874
Biblioteka Narodowa, Warszawa

Doré narysował tę scenę dla Biblii z Tours z 1866 roku, a drzeworytnik zamienił jego szare lawowania w cienkie linie. Zjawę tworzą blade, drżące kreski, tak że zdaje się rozpływać w skale.

Po lewej z wnętrza skały wyłania się wysoka postać w całunie – Samuel, blady jak dym. Wróżka, widziana od tyłu, wskazuje na niego. Po prawej Saul osuwa się w ramiona swoich ludzi, a jeden z nich ze strachu wyrzuca w górę obie ręce. W rogu leżą brązowa misa, laska i węże.

Z tekstu

„Wywołaj mi Samuela” – odpowiada Saul (1 Księga Samuela 28,11)

„Wstępuje stary mężczyzna, a jest on ubrany w płaszcz” – odpowiada (1 Księga Samuela 28,14)

„Saul natychmiast upadł jak długi na ziemię, bo bardzo się zląkł słów Samuela” (1 Księga Samuela 28,20)

Od artysty

Misa na nóżkach, laska i węże – narzędzia czarownicy, jak wyobrażali je sobie artyści

Saul mdlejący w ramionach swoich ludzi, zamiast leżeć jak długi na ziemi

Nocne niebo z kłębiącymi się chmurami

Szczegóły

Samuel

Z wnętrza skały wyłania się postać w całunie, niewiele więcej niż cień.

Wróżka

Widziana od tyłu, wskazuje na postać.

Saul

Król osuwa się w ramiona towarzyszy.

Misa i węże

Na ziemi leżą metalowa misa, laska i węże.

Gustave Doré, French, 1832–1883. National Library of Poland (Biblioteka Narodowa), Warsaw — «Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu», vol. 1, Warsaw: M. Glücksberg, 1873 (acc. 75.267 A), tabl. 78 · Wood engraving after Gustave Doré’s design · National Library of Poland (Polona): the record of the volume gives the licence «Domena Publiczna» (Public Domain), «copyrightProtected»: false; the scan was uploaded to Wikimedia Commons by the library itself («Polona Upload», GLAM-Wiki partnership: “This file was uploaded to Wikimedia Commons as part of a GLAM-Wiki partnership between the National Library of Poland and Wikimedia Polska”), linking its Polona record.

Wersety

1 Sm 28:11–20Wtedy kobieta zapytała: Kogo mam ci wywołać? A on odpowiedział: Wywołaj mi Samuela. A gdy kobieta zobaczyła Samuela, krzyknęła głośno i powiedziała do Saula: Czemu mnie oszukałeś? Przecież ty jesteś Saul! Król powiedział do niej: Nie bój się. Cóż widziałaś? Kobieta odpowiedziała Saulowi: Widziałam bogów wstępujących z ziemi. Pytał dalej: Jak wyglądał? Odpowiedziała: Wstępuje stary mężczyzna, a jest on ubrany w płaszcz. I Saul poznał, że to Samuel, schylił się twarzą do ziemi i pokłonił. Samuel zaś powiedział do Saula: Dlaczego nie dajesz mi spokoju i wywołujesz mnie? Saul odpowiedział: Jestem w wielkim ucisku, gdyż Filistyni walczą ze mną, a Bóg odstąpił ode mnie i już nie odpowiada mi ani przez proroków, ani przez sny. Dlatego cię przyzwałem, abyś mi oznajmił, co mam czynić. Samuel powiedział: Czemu więc mnie pytasz, skoro PAN odstąpił od ciebie i stał się twoim wrogiem? I PAN uczynił mu, jak zapowiedział przeze mnie: PAN wyrwał królestwo z twoich rąk i dał je twemu bliźniemu – Dawidowi. Ponieważ nie byłeś posłuszny głosowi PANA ani nie wykonałeś jego srogiego gniewu nad Amalekiem, PAN tak ci dzisiaj uczynił. Ponadto PAN wyda Izraela wraz z tobą w ręce Filistynów, a jutro ty i twoi synowie będziecie ze mną. PAN wyda również wojsko Izraela w ręce Filistynów. Saul natychmiast upadł jak długi na ziemię, bo bardzo się zląkł słów Samuela. Nie było w nim też siły, gdyż nic nie jadł przez cały dzień i całą noc.