De ezelin van Bileam (Ms. 33, fol. 105v, uit de Weltchronik)

Onbekende schilder, Regensburg · about 1400–1410
Getty Center, Los Angeles

Een bladzijde van de Regensburgse Weltchronik, rond 1400–1410. Zoals de meeste afbeeldingen in de kroniek werd ze geschilderd nadat de tekst geschreven was, in een ruimte die de schrijver had opengelaten.

Bileam, met een bonthoed, rijdt op een grijze ezelin over een pad. Uit de groene haag buigt een engel met een getrokken zwaard zich naar hen toe, en de ezelin draait haar kop om.

Uit de tekst

De engel staat met een getrokken zwaard op de weg (Numeri 22:23)

Bileam rijdt op zijn ezelin (Numeri 22:22)

Van de kunstenaar

Bileam als een rijke reiziger met een bonthoed

De engel die uit de haag tevoorschijn komt

Details

Bileam

Een bebaarde man met een bonthoed rijdt op de ezelin.

De engel

Een blonde engel houdt een zwaard voor zich uit.

De ezelin

Ze draait haar kop naar de engel.

De haag

Dichte groene struiken langs het pad.

Unknown illuminator, Regensburg; text by Rudolf von Ems (Austrian, about 1200–1254). The J. Paul Getty Museum, Los Angeles (Ms. 33 (88.MP.70), fol. 105v) · Tempera colors, gold, silver paint, and ink · Images provided here are believed to be in the public domain and are available under CC0 through Getty’s Open Content Program. (Getty record: "No Copyright", http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/)

De verzen

Num 22:22–27Doch de toorn van God werd ontstoken, omdat hij heentoog; en de Engel des HEEREN stelde Zich in den weg, hem tot een tegenpartij; hij reed nu op zijn ezelin, en twee zijner jongeren waren bij hem. De ezelin nu zag den Engel des HEEREN staande in den weg, met Zijn uitgetrokken zwaard in Zijn hand; daarom week de ezelin uit den weg, en ging in het veld. Toen sloeg Bileam de ezelin, om dezelve naar den weg te doen wenden. Maar de Engel des HEEREN stond in een pad der wijngaarden, zijnde een muur aan deze, en een muur aan gene zijde. Toen de ezelin den Engel des HEEREN zag, zo klemde zij zichzelve aan den wand, en klemde Bileams voet aan den wand; daarom voer hij voort haar te slaan. Toen ging de Engel des HEEREN noch verder, en Hij stond in een enge plaats, waar geen weg was om te wijken ter rechter- noch ter linkerhand. Als de ezelin den Engel des HEEREN zag, zo leide zij zich neder onder Bileam; en de toorn van Bileam ontstak, en hij sloeg de ezelin met een stok.