Landschap met de terugkeer van de verspieders uit Kanaän

Naar Maarten van Heemskerck · 1554–1558
Rijksmuseum, Amsterdam

Deze gravure werd in Antwerpen uitgegeven door Hieronymus Cock, de belangrijkste prentuitgever van zijn tijd, naar een ontwerp van Maarten van Heemskerck; de graveur is niet bekend. Zij werd in het midden van de jaren 1550 gemaakt en wordt in het Rijksmuseum bewaard in een album met prenten.

Het grootste deel van de plaat is landschap: een enorme knoestige boom, een bos, bergen en, ver weg, de tenten van Israël. Op de voorgrond dragen twee mannen één reusachtige druiventros aan een draagstok, en anderen volgen met meer vruchten.

Uit de tekst

Eén tros wijndruiven, gedragen met tweeën op een draagstok (Numeri 13:23)

Ook granaatappelen en vijgen meegebracht (Numeri 13:23)

De legerplaats die wacht op het verslag van de verspieders (Numeri 13:26)

Van de kunstenaar

Een noordelijk bos met een enorme oude boom als hoofdonderwerp

Een palm tussen de eiken, een zweem van het Oosten

Een man aan de rand die druiven op zijn hoofd draagt

Twee roofvogels hoog boven het dal

Details

De druiven

Twee mannen dragen één enorme druiventros aan een draagstok op hun schouders.

Meer vruchten

Aan de rand draagt een man een druiventros op zijn hoofd.

Verderop

Kleine figuren dragen nog meer vruchten over het pad.

De legerplaats

Ver weg staan vele tenten aan de voet van de bergen.

Een oude boom

Een enorme, verwrongen stam vult de rechterkant van het beeld.

Een palm

Een kleine palm groeit tussen de loofbomen.

Anonymous engraver after Maarten van Heemskerck, Netherlandish, 1498–1574; published by Hieronymus Cock, Antwerp. Rijksmuseum, Amsterdam (RP-P-1988-297-154; purchased with the support of the F.G. Waller-Fonds) · Engraving · Image: "Public Domain" (https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/); object metadata: CC0 1.0 (https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/) — Rijksmuseum Linked Art record.

De verzen

Num 13:23–27Daarna kwamen zij tot het dal Eskol, en sneden van daar een rank af met een tros wijndruiven, dien zij droegen met tweeen, op een draagstok; ook van de granaatappelen en van de vijgen. Diezelve plaats noemde men het dal Eskol, ter oorzake van den tros, dien de kinderen Israels van daar afgesneden hadden. Daarna keerden zij weder van het verspieden des lands, ten einde van veertig dagen. En zij gingen heen, en kwamen tot Mozes en tot Aaron, en tot de gehele vergadering der kinderen Israels, in de woestijn van Paran, naar Kades; en brachten bescheid weder aan hen, en aan de gehele vergadering, en lieten hun de vrucht des lands zien. En zij vertelden hem, en zeiden: Wij zijn gekomen tot dat land, waarheen gij ons gezonden hebt; en voorwaar, het is van melk en honig vloeiende, en dit is zijn vrucht.