De Bijbel in de kunst · Openbaring

Apocalyps: De hoer van Babylon

Dürer · 1511
The Cleveland Museum of Art

Dürer sneed dit blad van de Apocalyps rond 1496–98; de afdruk komt uit de uitgave van 1511.

Een rijk geklede vrouw zit op het zevenkoppige beest en houdt een gouden beker omhoog naar een menigte stedelingen in de kleding van Dürers tijd, van wie er één op zijn knieën ligt. Achter haar brandt de stad, een engel werpt een molensteen in de zee, en een leger ruiters komt uit de hemel.

Uit de tekst

Een vrouw op een beest met zeven hoofden, die “had in hare hand een gouden drinkbeker” (Openbaring 17:3–4)
Een engel die een steen “als een groten molensteen” in de zee werpt (Openbaring 18:21)
Een ruiter op een wit paard met de heirlegers in den hemel (Openbaring 19:11, 19:14)

Van de kunstenaar

De vrouw gekleed als een modieuze Venetiaanse dame, naar een tekening die Dürer in Venetië maakte
De toeschouwers als mensen uit een Duitse stad

Details

De vrouw

Ze heft een hoge, versierde beker boven de koppen van het beest.

De toeschouwers

Stedelingen met hoeden en bont; een monnik knielt voor haar.

De molensteen

Een engel houdt een grote ronde steen vast.

De brandende stad

Vlammen en rook stijgen op uit een ommuurde stad aan het water.

Albrecht Dürer, German, 1471–1528. The Cleveland Museum of Art (Gift of The Print Club of Cleveland, 1922.94.16) · Woodcut · Cleveland Museum of Art Open Access: Collection API record "share_license_status": "CC0" (Creative Commons Zero, https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/).

De verzen

Openb 17:1–6En een uit de zeven engelen, die de zeven fiolen hadden, kwam en sprak met mij, en zeide tot mij: Kom herwaarts, ik zal u tonen het oordeel der grote hoer, die daar zit op vele wateren; Met welke de koningen der aarde gehoereerd hebben, en die de aarde bewonen zijn dronken geworden van den wijn harer hoererij. En hij bracht mij weg in een woestijn, in den geest, en ik zag een vrouw, zittende op een scharlaken rood beest, dat vol was van namen der gods lastering, en had zeven hoofden en tien hoornen. En de vrouw was bekleed met purper en scharlaken, en versierd met goud, en kostelijk gesteente, en paarlen, en had in hare hand een gouden drinkbeker, vol van gruwelen, en van onreinigheid harer hoererij. En op haar voorhoofd was een naam geschreven, namelijk Verborgenheid; het grote Babylon, de moeder der hoererijen en der gruwelen der aarde. En ik zag, dat de vrouw dronken was van het bloed der heiligen, en van het bloed der getuigen van Jezus. En ik verwonderde mij, als ik haar zag, met grote verwondering.

Openb 18:1–2En na dezen zag ik een anderen engel afkomen uit den hemel, hebbende grote macht, en de aarde is verlicht geworden van zijn heerlijkheid. En hij riep krachtelijk met een grote stem, zeggende: Zij is gevallen, zij is gevallen, het grote Babylon, en is geworden een woonstede der duivelen, en een bewaarplaats van alle onreine geesten, en een bewaarplaats van alle onrein en hatelijk gevogelte;

Openb 18:21En een sterke engel hief een steen op als een groten molensteen, en wierp dien in de zee, zeggende: Aldus zal de grote stad Babylon met geweld geworpen worden, en zal niet meer gevonden worden.

Openb 19:11–14En ik zag den hemel geopend; en ziet, een wit paard, en Die op hetzelve zat, was genaamd Getrouw en Waarachtig, en Hij oordeelt en voert krijg in gerechtigheid. En Zijn ogen waren als een vlam vuurs, en op Zijn hoofd waren vele koninklijke hoeden; en Hij had een naam geschreven, die niemand wist, dan Hij Zelf. En Hij was bekleed met een kleed, dat met bloed geverfd was; en Zijn naam wordt genoemd het Woord Gods. En de heirlegers in den hemel volgden Hem op witte paarden, gekleed met wit en rein fijn lijnwaad.

Bekijk het op de site van het museum