Ipinagmamalaki ng mga talaan ni Senaquerib, na isinulat sa mga prismang luwad, na ikinulong niya si Hezekias sa Jerusalem “tulad ng ibon sa hawla” at kumuha siya ng tributo — ngunit hindi nito sinasabing bumagsak ang lungsod. Ipinakita sa mga pader ng kaniyang palasyo sa Nineve ang pagkubkob sa Laquis.
Ensiklopedya › Samantala sa mundo
Sa Biblia · 701 BC · Jerusalem
Naligtas ang Jerusalem
Nang pagbantaan ng haring Asirio na si Senaquerib ang Jerusalem, nanalangin si Haring Hezekias sa templo. Inilalarawan ng mga salaysay mismo ni Senaquerib ang kampanyang ito.
2 Hari 19:14–37
Natanggap ni Hezekias ang liham na ito mula sa mga mensahero at binasa ito. Umakyat siya sa tahanan ni Yahweh at nilatag ito sa kaniyang harapan. Pagkatapos nanalangin si Hezekias sa harapan ni Yahweh at sinabing, “Yahweh ng mga hukbo, Diyos ng Israel, ikaw na nakaluklok sa ibabaw ng kerubim, ikaw lang ang Diyos sa lahat ng mga kaharian sa buong mundo. Nilikha mo ang langit at ang lupa. Ibaling mo ang iyong tainga, Yahweh, at makinig. Buksan mo ang iyong mga mata, Yahweh, at tingnan, at pakinggan ang mga salita ni Senaquerib, na kaniyang pinadala para kutyain ang buhay na Diyos. Tunay nga, Yahweh, winasak ng mga hari ng Asiria ang mga bansa at ang kanilang mga lupain. Nilagay nila ang kanilang mga diyos sa apoy, dahil hindi sila mga diyos pero gawa ng mga kamay ng mga tao, kahoy lamang at bato. Kaya winasak sila ng mga taga-Asiria. Kaya ngayon, Yahweh aming Diyos, iligtas mo kami, nagmamakaawa ako, mula sa kaniyang kapangyarihan, para malaman ng lahat ng mga kaharian sa mundo na ikaw, Yahweh, ang nag-iisang Diyos.” Pagkatapos nagpadala si Isaias na anak ni Amoz ng mensahe kay Hezekias, sinasabing, “Sinasabi ni Yahweh ang Diyos ng Israel, 'Dahil nanalangin ka sa akin tungkol kay Senaquerib ang hari ng Asiria, narinig kita. Ito ang mensahe na sinabi ni Yahweh tungkol sa kaniya: “Kinamumuhian ka ng birheng anak na babae ng Sion at pinagtatawanan ka para hamakin ka. Iniiling ng anak na babae ng Jerusalem ang kaniyang ulo sa iyo. Sino ang iyong sinuway at kinutya? At sino ang iyong pinagtaasan ng boses at itinaas ang iyong mata nang may pagmamataas? Laban sa Banal ng Israel! Nilabanan mo ang Panginoon sa pamamagitan ng iyong mga mensahero, at sinabing, “Kasama ng daan-daang kong mga karwahe ay umakyat ako sa kataasan ng mga kabundukan, sa pinakamataas na tuktok ng Lebanon. Puputulin ko ang matatayog na sedar at mainam na mga puno ng igos doon. At papasukin ko ang pinaka malalayong bahagi nito, ang pinaka masagana nitong gubat. Humukay ako ng mga balon at uminom ng mga tubig mula sa mga ibang bansa. Tinuyot ko ang lahat ng mga ilog ng Ehipto sa ilalim ng aking talampakan.' Hindi mo pa ba naririnig kung paano ko ito itinakda noon pa man, at ginawa ito noong sinaunang panahon? Ngayon ay tinutupad ko na ito. Narito ka para tibagin ang matitibay na lungsod at maging tumpok ng mga durog na bato. Ang kanilang mga mamamayan, na kaunti ang lakas, ay nawasak at napahiya. Sila ay mga halaman sa bukirin, luntiang mga damo, ang damo sa bubungan o sa bukirin, na sinunog bago pa man ito lumaki. Pero alam ko ang iyong pag-upo, paglabas, pagdating, at ang iyong matinding galit laban sa akin. Dahil sa matinding galit mo sa akin, at dahil umabot sa aking pandinig ang iyong kayabangan, ilalagay ko ang aking kawit sa iyong ilong, at ang aking lubid sa iyong bibig; ibabalik kita sa paraan kung paano ka dumating.” Ito ang magiging tanda para sa iyo: Sa taon na ito ay kakainin mo ang mga ligaw na halaman, at sa pangalawang taon ang tutubo mula roon. Pero sa pangatlong taon ay dapat kang magtanim at umani, magtanim ng ubasan at kainin ang kanilang bunga. Ang mga natira sa angkan ni Juda na mabubuhay ay muling uugat at mamumunga. Dahil mula sa Jerusalem ay may lalabas na nalabi, mula sa Bundok Sion ay darating ang mga naligtas. Gagawin ito ng kasigasigan ni Yahweh ng mga hukbo. Kaya ito ang sinasabi ni Yahweh tungkol sa hari ng Asiria: “Hindi siya papasok sa lungsod na ito ni papana ng palaso rito. Hindi siya makakalapit dito ng may kalasag ni magtatayo ng tungtungang panglusob dito. Ang daan na kaniyang tinahak para makarating ang magiging parehong daanan sa kaniyang pag-alis; hindi siya papasok sa lungsod na ito. Ito ang kapahayagan ni Yahweh.” Dahil ipagtatanggol ko ang lungsod na ito at sasagipin ito, para sa sarili kong kapakanan at para sa kapakanan ng lingkod kong si David.” Nang gabing iyon lumabas ang anghel ng Diyos at nilusob ang kampo ng mga taga-Asiria, pinatay ang 185,000 na mga sundalo. Nang bumangon ang mga lalaki ng madaling araw, nagkalat ang mga bangkay sa paligid. Kaya umalis si Senaquerib na hari ng Asiria sa Israel at umuwi at nanatili sa Ninive. Kinalaunan, habang sumasamba siya sa tahanan ni Nisroc ang kaniyang diyos, pinatay siya ng kaniyang mga anak na sina Adramelec at Sarezer gamit ang espada. Pagkatapos tumakas sila sa lupain ng Ararat. Pagkatapos ang kaniyang anak na si Esarhadon ang pumalit sa kaniya bilang hari.Samantala sa mundo
Noong 701 BC, sinalakay ng haring Asiryo na si Senaquerib ang Juda, at naligtas ang Jerusalem sa ilalim ni Haring Hezekias. Aktibo na ang propetang si Isaias mula noong mga 740 BC. Narito ang mundo sa panahon ng buhay ni Isaias.
Mesopotamia at Malapit na SilanganAng sariling salaysay ni Senaquerib701 BC
Gresya at RomaAng pagkakatatag ng Roma753 BC (tradisyonal na petsa)
Ayon sa tradisyong Romano, itinatag ni Romulus ang Roma noong 21 Abril 753 BC, ilang taon bago ang pagkatawag kay Isaias (Isaias 6:1). Ipinakikita ng arkeolohiya na may mga nayon na sa Burol ng Palatino nang mas maaga pa.
Gresya at RomaHomeromga 750–650 BC
Sa halos parehong panahon, nagkaroon ang Iliad at ang Odyssey ng nakasulat na anyong kilala natin; itinatakda ng mga iskolar ang mga ito sa pagitan ng mga 750 at 650 BC. Kamakailan lamang noon tinanggap ng mga Griyego ang mga titik ng Fenicia.
TsinaNagsimula ang isang kronika722 BC
Ang Mga Talaan ng Tagsibol at Taglagas, ang kronika ng estadong Tsino ng Lu, ay nagsisimula noong 722 BC — ang taon na bumagsak ang Samaria sa Asiria (2 Mga Hari 17:6). Ayon sa tradisyon, kalaunan ay inedit ito ni Confucius.
EhiptoTaharqaparaon 690–664 BC
Sinasabi ng 2 Mga Hari 19:9 na lumabas si Tirhaka, hari ng Etiopia (Kush), para labanan si Senaquerib. Naging paraon si Taharqa noong 690 BC; ayon sa isang pananaw, noong 701 ay pinamunuan niya ang hukbo bilang isang batang prinsipe; pinagtatalunan ng mga iskolar ang mga detalye.
Silangang Europa at ang steppeDumating ang mga Scythianika-8–ika-7 siglo BC
Dumating mula sa silangan ang mga Scythian na nakasakay sa kabayo papunta sa mga estepa sa hilaga ng Dagat na Itim. Kalaunan, inilibing ang kanilang mga pinuno sa ilalim ng malalaking bunton, ang mga kurgan, kasama ng pinong gawang ginto; marami nito ang natagpuan sa Ukranya at timog Rusya ngayon.
