Pinangalanan ng mga taga-Asiria ang bawat taon ayon sa isang opisyal. Sa taon ni Bur-Sagale, nagtala sila ng isang eklipse ng araw, na itinatakda ng mga astronomo sa 15 Hunyo 763 BC. Ito ang nagpapatatag sa listahan ng mga taon ng Asiria — at kasama nito ang mga pagbanggit ng Asiria kina Ahab at Jehu, na nagsisilbing angkla ng mga petsa ng mga hari ng Israel.
Ensiklopedya › Samantala sa mundo
Sa Biblia · ika-8 siglo BC · Ninive, sa Asiria
Si Jonas sa Ninive
Nangaral si Jonas sa Ninive, isang malaking lungsod ng Imperyo ng Asiria sa pampang ng Ilog Tigris, at nagsisi ang lungsod.
Jon 3:1–10
Ang salita ni Yahweh ay dumating kay Jonas sa pangalawang pagkakataon, na nagsasabing, “Tumindig ka, pumunta ka sa Ninive, iyong malaking lungsod, at ipahayag dito ang mensaheng iniutos ko sa iyo para ibigay.” Kaya tumayo si Jonas at pumunta sa Ninive bilang pagsunod sa salita ni Yahweh. Ngayon ang Nineve ay isang napakalaking lungsod, isang lungsod na may tatlong araw na paglalakbay. Nagsimulang pumasok si Jonas sa lungsod at pagkatapos ng isang araw na paglalakbay sumigaw siya at sinabing, “Sa loob ng apatnapung araw ang Ninive ay ibabagsak.” Ang mga tao sa Ninive ay naniwala sa Diyos at nagpahayag sila ng isang pag-aayuno. Nagsuot silang lahat ng magaspang na tela, mula sa pinakamatasas sa kanila hanggang sa pinakamababa sa kanila. Madaling nakarating ang balita sa hari ng Ninive. Tumayo siya mula sa kaniyang trono, hinubad ang kaniyang balabal, tinakpan ang kaniyang sarili ng magaspang na tela, at umupo sa mga abo. Nagpadala siya ng isang pahayag na nagsasabing, “Sa Ninive, sa pamamagitan ng kapangyarihan ng hari at kanyang mga tauhang maharlika, huwag hayaan na ang tao man ni hayop, pangkat ng mga hayop ni kawan, ay tumikim ng anuman. Huwag silang hayaang kumain ni uminom ng tubig. Ngunit hayaan ang kapwa tao at hayop ay matakpan ng magaspang na tela at hayaan silang sumigaw nang malakas sa Diyos. Hayaan ang bawat isa na tumalikod mula sa kanyang masamang gawi at mula sa karahasang nasa kanyang mga kamay. Sinong nakakaalam? Maaring mahabag ang Diyos at mabago ang kanyang isip at tumalikod mula sa kanyang mabangis na galit upang hindi tayo mamatay.” Nakita ng Diyos kung ano ang kanilang ginawa, na tumalikod sila mula sa kanilang masasamang mga gawi. Kung kaya binago ng Diyos ang kanyang isipan tungkol sa parusang sinabi niyang gagawin niya sa kanila, at hindi niya ginawa ito.Samantala sa mundo
Inilalagay ng 2 Mga Hari 14:25 ang propetang si Jonas sa panahon ng paghahari ni Jeroboam II ng Israel (mga 786–746 BC), ang panahon ng mga propetang sina Amos at Hosea, nang ang Asiria ang dakilang kapangyarihan sa Silangan. Narito ang mundo sa unang bahagi ng ika-8 siglo BC.
Mesopotamia at Malapit na SilanganAng eklipseng nagtatakda ng mga petsa15 Hunyo 763 BC
Gresya at RomaAng unang Palarong Olimpiko776 BC (tradisyonal na petsa)
Nagsisimula ang mga listahang Griyego mula sa mas huling panahon sa isang paligsahan sa takbo sa Olympia noong 776 BC, at kalaunan ay binilang ng mga Griyego ang mga taon ayon sa apat-na-taong “Olympiad”. Noong panahon nina Amos at Hosea, maliit na pista pa lamang ang Palaro.
TsinaLumipat pasilangan ang Zhou771 BC
Dinambong ng mga nomada ang kabisera ng Zhou sa kanluran, at lumipat ang korte pasilangan sa Luoyang. Napanatili ng mga hari ang kanilang titulo ngunit nawala ang tunay nilang kapangyarihan, at nagsimula sa Tsina ang panahong “Tagsibol at Taglagas” ng magkakaribal na estado.
EhiptoMga hari mula sa Kushmga 744–656 BC
Sinakop ng mga hari mula sa Kush, sa Sudan ngayon, ang Ehipto; noong mga 728 BC, nagmartsa si Haring Piye pababa sa Nilo, at namuno ang kaniyang angkan bilang ika-25 dinastiya ng Ehipto. Isa sa kanila, si Taharqa, ang lumilitaw sa Biblia bilang “Tirhaka ang hari ng Etiopia”, ibig sabihin ng Kush (2 Mga Hari 19:9).
AmerikaLa Ventamga 900–400 BC
Sa mga latian ng Tabasco sa Mexico, nagtayo ang sentrong Olmec ng La Venta ng isa sa mga pinakaunang piramide sa Amerika, isang bunton ng lupa na mahigit 30 metro ang taas.
Silangang Europa at ang steppeAng mga Cimmerianika-8 siglo BC
Sa mga estepa sa hilaga ng Dagat na Itim ay nanirahan ang mga Cimmerian na nakasakay sa kabayo, na kilala mula kay Homero at sa mga ulat ng Asiria tungkol sa kanilang mga pagsalakay. Sa huling bahagi ng siglo, sinimulan silang itaboy ng mga Scythian mula sa silangan.
